Wg statystyk GUS aż 2 mln Polaków żyje w skrajnym ubóstwie, a ich liczba systematycznie rośnie – w ciągu ostatniego roku do tego grona dołączyło aż 400 tys. osób,  z czego aż 60 tysięcy to seniorzy.

Czym jest skrajne ubóstwo? To miesięczny dochód nieprzekraczający 600 zł brutto. Na wszystkie codzienne potrzeby. Po odliczeniu kosztów leczenia czy rachunków za wodę, czasem nie zostaje dosłownie nic. To właśnie takim osobom pomagają Banki Żywności.

–  Całe życie pracowałam. Dopóki żył mój mąż, ze wspólnych emerytur mogliśmy godnie żyć. Jednak od roku, kiedy żyję sama, jest mi naprawdę bardzo ciężko. Cieszę się, że mogę korzystać z pomocy Banków Żywności – dzięki nim nie martwię się tym, za co kupić chleb, kiedy wszystkie pieniądze wydałam na ciepłe buty na zimę czy leki na serce. – dodaje pani Zofia, która korzysta z pomocy Banków Żywności za pośrednictwem stowarzyszenia Mayday w Krakowie.

Pani Zofia jest jedną z ponad miliona osób korzystających co roku z pomocy Banków Żywności. Rosnące ubóstwo rodzi coraz większe potrzeby żywnościowe, na które odpowiadają Banki, ratując niesprzedane, dobre jakościowo jedzenie ze sklepów i od producentów. Rosną też niestety koszty transportu tych produktów, także ze względu na coraz wyższe ceny paliwa. Apetyt na pomaganie w Bankach dopisuje, brakuje tylko środków, żeby wcielać go w życie na coraz większą skalę.

– Banki odbierają żywność ze sklepów za darmo, ale tak naprawdę ponoszą ogromne koszty eksploatacyjne, które dodatkowo systematycznie rosną ze względu na coraz większe potrzeby żywnościowe i podwyżki cen. Potrzebujemy pieniędzy na utrzymanie swoich magazynów, opłacenie rachunków za prąd, paliwo czy serwisowanie samochodów. Dodatkowo szacujemy, że liczba transportów zdecydowanie zwiększy się w przyszłym roku, wraz z wejściem w życie Ustawy o przeciwdziałaniu marnowania żywności.  Bez odpowiednich zasobów finansowych nie będziemy w stanie realizować naszej misji ratowania żywności i niesienia pomocy osobom potrzebującym.  – tłumaczy Marek Borowski, prezes Federacji Polskich Banków Żywności.

Kampania „Stoliczku nakryj się…”

To właśnie dlatego Banki Żywności ruszyły z kampanią „Stoliczku, nakryj się! Głód to nie bajka”, której celem jest zebranie środków na działalność organizacji, w szczególności transport żywności. To kontynuacja ubiegłorocznej akcji, w której organizacja wspólnie z Rafałem Gęburą z kanału „7 metrów pod ziemią” zachęcała do przekazania darowizny na rzecz ratowania żywności. W tym roku w akcję zaangażowała się już m.in. internetowa grupa Tuba Smaku – Pascal Brodnicki, Agnieszka Mielczarek, Sugarlady, UMAMI i Posmakuj Polski na swoich kanałach na Youtubie promują ideę Banków Żywności i zachęcają do finansowego wsparcia akcji. Wpłat można dokonywać na https://bankizywnosci.pl/przekaz-darowizne/. Wystarczy naprawdę niewielka kwota – już 1 zł pozwala na uratowanie aż 8 kg żywności i przygotowanie z niej 16 pełnowartościowych posiłków.

– Trudno w to uwierzyć, ale czasem nawet jeden obiad zjedzony na mieście, w lokalu, przewyższa całkowity miesięczny budżet na wyżywienie 4-osobowej rodziny. Nie możemy być obojętni wobec takich ekstremalnie trudnych sytuacji życiowych. Wierzymy, że wspólnymi siłami zdołamy napełnić puste talerze – nie tylko teraz, w świątecznym czasie, ale przez cały rok.  – dodaje Borowski.

Kampanię Banków Żywności wspiera również aplikacja Too Good To Go w swojej akcji „Wszystkiego niezmarnowanego na Święta”. Za pośrednictwem aplikacji można kupić voucher w wysokości 5 zł, który zostanie w całości przekazany na pomoc Bankom Żywności.

31 Banków Żywności w całym kraju każdego dnia pomaga potrzebującym, wspierając lokalne ośrodki pomocy – domy dziecka, Domy Samotnej Matki, stowarzyszenia emerytów, noclegownie. Ratowana przez nie żywność trafia do rodzin, osób starszych, samotnych i chorych. W ubiegłym roku udało się w ten sposób przekazać aż 67 tys. ton jedzenia.

Marnotrawcze nawyki plasują nas w niechlubnej czołówce Europy pod względem ilości wyrzucanego jedzenia – w tym wstydliwym rankingu zajmujemy wysokie, 5 miejsce, a przykładowa czteroosobowa rodzina traci w ten sposób nawet 2,5 tys. zł. Jak wygląda portret statystycznego Polaka – marnotrawcy? Najnowsze dane opublikowane w tegorocznym raporcie Federacji Polskich Banków Żywności Nie marnuj jedzenia 2019 nie pozostawiają złudzeń.

Jubileuszowa, 40. edycja Światowego Dnia Żywności  była hucznie obchodzona przez Banki Żywnośći w całej Polsce. Z tej okazji ukazał się także nowy raport organizacji –  Nie marnuj jedzenia 2019. Najnowsze wyniki są alarmujące – 42% Polaków nadal deklaruje, że zdarza im się wyrzucać żywność. Tylko 13,2% konsumentów kupuje tzw. samotne banany, czyli te pojedyncze, oderwane od kiści sztuki. Większość badanych nie chodzi na zakupy z listą i kupuje spontanicznie, czyli przyznaje się do zakupu produktów, których wcześniej nie planowało (72,7%). To stanowi jedną z głównych przyczyn wysokiego poziomu marnowania żywności w gospodarstwach domowych. Dodatkowo mniej niż połowa Polaków sprawdza zawartość lodówki przed wyjściem na zakupy (41,9%).

– Jesteśmy świadkami rewolucji w odżywianiu – hodowanie mięsa w warunkach laboratoryjnych, żywność „on the go”,  przetwarzanie odpadków – a równocześnie świat zdaje się nie zauważać problemu marnowania żywności. Chcemy temu zapobiegać, dlatego co roku zachęcamy wszystkich do wzięcia udziału w lokalnych wydarzeniach związanych z obchodami Światowego Dnia Żywności i przyczynienia się do wzrostu świadomości tego problemu. – mówi Dorota Jezierska, wiceprezes Federacji Polskich Banków Żywności.

Marnotrawstwo żywności to biliony litrów straconej wody i ogromne ilości niepotrzebnie zużytej energii. Już jedna kanapka z serem, która zamiast do żołądka trafi na wysypisko, to 90 litrów zmarnowanej wody. Polacy jednak rzadko zdają sobie z tego sprawę. Taką samą trudność sprawia im rozróżnienie terminów „należy spożyć do” i „najlepiej spożyć przed” – tylko co 3 ankietowany widzi różnicę w tych pojęciach.

W programie wydarzenia organizowanego przez Federację Polskich Banków Żywności znalazł się m.in. panel ekspercki poświęcony edukacji dot. marnowania żywności, prezentacje wyników badań Instytutu Ochrony Środowiska i SGGW, prelekcja założycieli Restaurant Week oraz omówienie zmian i wyzwań związanych z niedawno przyjętą Ustawą o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności.  Wydarzenie odbyło się w Centrum Edukacji Ekologicznej – Nowa Palmiarnia
w Łazienkach Królewskich w Warszawie. Tegoroczny Światowy Dzień Żywności wspierał strategiczny partner Banków Żywności – sieć Lidl Polska.

– Temat niemarnowania żywości jest stałym i ważnym elementem naszej strategii społecznej odpowiedzialności. Od początku istnienia Lidl Polska wspieramy Federację Polskich Banków Żywności. Cieszymy się, że po raz kolejny wspólnie obchodzimy Światowy Dzień Żywności i edukujemy Polaków w tym temacie. Ponadto w wielu naszych sklepach prowadzimy specjalną akcję przecen „Kupuję, nie marnuję”, którą stale rozszerzamy. Jej celem jest przeciwdziałanie marnowaniu żywności – mówi Aleksandra Robaszkiewicz, Head of Corporate Communication Lidl Polska.

Światowy Dzień Żywności to ustanowione w 1979 roku przez ONZ święto mające na celu przybliżanie tematu globalnych problemów żywnościowych, w tym walki z głodem i niedożywieniem.

Prezentowane w dorocznym raporcie dane pochodzą z projektu PROM (Programu Racjonalizacji i Ograniczenia Marnotrawstwa Żywności), któremu przewodniczy Federacja Polskich Banków Żywności. W ramach projektu instytucje badawcze – m.in. IOŚ-PIB czy SGGW badają skalę marnowania jedzenia w całym łańcuchu – tzw. „od pola do stołu”.

Pełen raport dostępny na www.bankizywnosci.pl.