W polskiej tradycji kulinarnej są potrawy, bez których nie wyobrażamy sobie świątecznego stołu. Wiele z nich nie potrzebuje skomplikowanych przygotowań, aby zaskoczyć nas wyjątkowym smakiem. Do tej grupy zaliczają się między innymi jajka. I mimo tego, że ich spożywanie od lat owiane jest wieloma mitami, stanowią one nierozłączny element zbliżającej się Wielkanocy.

Jajko – zdrowy przedmiot wielu mitów

Od najdawniejszych czasów jajko uważano za symbol życia, płodności, miłości i siły. Wierzono w jego życiodajne i oczyszczające właściwości, a w chrześcijańskiej tradycji stało się nieodłącznym symbolem świąt Wielkanocnych. Jajko to jeden z najwartościowszych produktów żywnościowych – zawiera wszystkie niezbędne składniki odżywcze z wyjątkiem witaminy C.

Dwa duże jajka dostarczają nam tylko 150 kcal i pokrywają 100% dziennego zapotrzebowania na niezbędne organizmowi aminokwasy oraz na witaminę B12, której obecność konieczna jest w procesach krwiotwórczych. Obecna w jajku witamina E działa odmładzająco i zapobiega powstawaniu wolnych rodników, zaś witamina A pomaga skórze utrzymać gładkość i ładny wygląd. Zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych poprawia pamięć i zapobiega chorobom układu nerwowego. Jednak zarówno obecnie, jak i w przeszłości, pokutował mit o szkodliwości jajek ze względu na dużą zawartość cholesterolu.

Jajo nie takie złe

Jak wynika z raportu „Świadomość Polaków na temat cholesterolu i metabolizmu” przygotowanego na zlecenie marki Berimal, blisko 40% badanych nadal jest przekonanych, że spożywanie dużej ilości jaj w ciągu tygodnia podwyższa znacząco poziom cholesterolu. Po latach jednak obalono ten mit przedkładając go nad bogatą wartość odżywczą jajek. Nie zmienia to jednak faktu, że osoby z podwyższonym cholesterolem nie powinny ich spożywać więcej niż 4 w tygodniu.

Chrzan? Dobry na trawienie

Chrzan to dodatek do wielu potraw, ale jego popularność osiąga apogeum dopiero w okresie Wielkanocy. Tę niezwykłą roślinę z rodziny krzyżowych doceniono ze względu na silne właściwości pobudzające apetyt i ułatwiające proces trawienia. Chrzan doskonale podkreśla smak mięsnych specjałów oraz zapobiega niestrawnościom podczas tej obfitej wielkanocnej biesiady. Jest również cennym źródłem białka i wapnia. Dodatkowo wysoka zawartość witaminy C ułatwia wchłanianie zawartego w tym niezwykłym korzeniu żelaza, wzmacniając jednocześnie organizm podczas wiosennego przesilenia. Nie powinno go zabraknąć w świątecznym menu.

Barszcz biały i żurek – czym się różnią?

Spojrzenie na to, co jest białym barszczem, a co żurkiem są bardzo zróżnicowane. Najwięcej jednak ma tu do powiedzenia tradycja poszczególnych regionów kulinarnych. Ogólnie jednak przyjęło się, że żurek jest postny, z dodatkiem jajka i okraszonych ziemniaków, a barszcz biały przygotowywany jest na białej kiełbasie z wkładem z wędzonego boczku i suszonych grzybów.

Najważniejszym i najzdrowszym składnikiem obydwu zup jest zakwas chlebowy. Dawniej gospodynie przygotowywały go same na bazie mąki żytniej. Dziś możemy go kupić w każdym sklepie. Zakwas chlebowy, który jest podstawą barszczu i żurku to niezwykle zdrowy półprodukt. Pożyteczne bakterie, które w wyniku „swojej fermentacyjnej działalności” wytwarzają kwas mlekowy dostarczają organizmowi substancji o silnych właściwościach prebiotycznych (wspomagających aktywność pożytecznej mikroflory przewodu pokarmowego). Dodatkowo wysoka zawartość błonnika w mące żytniej korzystnie wpływa na pracę układu trawiennego, zapobiegając zaparciom oraz oczyszcza organizm z toksyn pokarmowych.

Kiełków moc

Kiełki są niezwykle wiosennym akcentem na świątecznym stole. Już podczas procesu kiełkowania, na przykład nasion rzodkiewki, lucerny, pszenicy, soczewicy, węglowodany przetwarzane są na cukry proste, złożone białka – na proste aminokwasy, a tłuszcze zmieniane są w łatwostrawne kwasy tłuszczowe. Witaminy, które w suchych nasionach występują w niewielkich ilościach, podczas kiełkowania produkowane są w ilościach olbrzymich. Dla przykładu, poziom witaminy C w pszenicy lub soczewicy może wzrosnąć nawet 80-krotnie. Kiełki czerpią też minerały i pierwiastki śladowe z wody, w której są moczone.

Świeże kiełki zbóż, roślin strączkowych i warzyw mają wyjątkową wartość odżywczą. Są bogate w najcenniejsze dla zdrowia składniki: witaminy A, B, C, E, H. Zawierają duże ilości wapnia, żelaza, siarki, magnezu, potasu oraz biotynę, cynk, selen jak również mikroelementy – lit, chrom.
Kupione kiełki w sklepie należy przepłukać.

Zalety kiełków:

• dzięki dużej zawartości białka roślinnego wpływają na budowę i odbudowę komórek i tkanek,
• obniżają poziom cholesterolu we krwi,
• utrzymują w zdrowiu serce,
• chronią organizm przed anemią,
• dzięki zawartości potasu regulują gospodarkę sodowo-potasową zapobiegając nadciśnieniu tętniczemu,
• regenerują organizm,
• zwiększają odporność
• działają korzystnie na włosy, zatrzymują łysienie, pobudzają produkcję cebulek włosowych,
• dzięki zawartości wielu witamin działają odmładzają,

Coś słodkiego

Świąteczne ciasta takie jak mazurki, babki, serniki i paschy to nieodłączny element wielkanocnej tradycji. Osoby, które chciałyby ograniczyć wkład pracy, a także ilość spożywanych kalorii, mogą postawić na smaczną i zdrową babkę drożdżową. Tym bardziej, że jej obecność na świątecznym stole, według tradycji, gwarantuje zdrowie i szczęście. Jej najistotniejszym składnikiem są drożdże, które charakteryzują się niezwykłym bogactwem wartości odżywczych. Są źródłem łatwo przyswajalnego białka, aminokwasów, naturalnych witamin z grupy B, które korzystnie wpływają na układ nerwowy oraz zwiększają ogólną witalność organizmu.

Czy kura, która zniosła jajka mogła być zarażona koronawirusem? I czy w ten sposób wirus może przenieść się na mnie?

W pierwszych tygodniach pandemii koronawirusa pytań jest więcej niż odpowiedzi. Co oczywiste, zaczynamy zastanawiać się, czy nasz dotychczasowy sposób odżywiania się był wystarczająco “higieniczny” i czy w tej niecodziennej sytuacji powinniśmy zacząć jeść inaczej. Tylko jak?

Z analiz dostępnych obecnie danych wynika jednoznaczna odpowiedź: nie ma potrzeby wprowadzania radykalnych zmian. Warto jednak zwrócić uwagę na kilka dość istotnych kwestii – i nie chodzi tu tylko o dezynfekowanie rąk oraz mycie warzyw czy owoców przed jedzeniem. 

Koronawirus nie przenosi się przez jedzenie

Na początek postawmy jasno sprawę najważniejszą: zgodnie z oświadczeniem Głównego Inspektoratu Weterynarii, nie ma żadnych dowodów na to, że żywność jest źródłem lub jedną z dróg przenoszenia wirusa. Jak czytamy na stronie GIW, który podaje informacje za Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), “również dotychczasowe doświadczenia związane z występowaniem koronawirusów wskazują, że przenoszenie wirusów poprzez żywność nie występowało”.

Prawidłowe odżywianie jest jednym ze sposobów walki z pandemią

Z dotychczasowych danych wynika, że osobami najbardziej narażonymi na zachorowanie są ludzie starsi oraz ci, których układ immunologiczny jest mocno upośledzony.

Jednym z głównych zaleceń WHO mających na celu zmniejszenie ryzyka zakażenia koronawirusem jest więc utrzymywanie możliwie jak najwyższego poziomu odporności. Przestrzeganie zasad zdrowego odżywiania się jest tu jednym z kluczowych czynników. Warto wybierać więc produkty bogate w składniki odżywcze oraz witaminy. Pamiętajmy o jajach, które możemy nadal jeść bezpiecznie, a które od zawsze są niezastąpionymi składnikami zdrowej diety. Poza tym, że stanowią bogate źródło białka i wapnia, dostarczają również do organizmu szereg witamin, w tym witaminę D — uznaną powszechnie za czynnik podwyższający odporność organizmu.

Kury nie są nosicielami wirusa

Do tej pory nie odnotowano przypadku występowania wirusa u kur. Nie ma również żadnych przesłanek, aby mogło dojść do zarażenia przedstawicieli tej grupy zwierząt. Również w przypadku innych grup gatunkowych, prawdopodobieństwo zachorowania czy przenoszenia choroby jest niewielkie. Pozytywny wynik na obecność wirusa COVID-19 odnotowano u jednego tylko zwierzęcia na świecie: pochodzącego z Hongkongu szpica miniaturowego. Jednocześnie był to prawdopodobnie jedyny przypadek zarażenia zwierzęcia przez człowieka. Naukowcy zaznaczają jednak, że liczba wrogich komórek w organizmie psa była niewielka, więc jego zdrowiu nie zagrażało niebezpieczeństwo. Środki bezpieczeństwa, jakie na co dzień obowiązują na fermach, są niezwykle restrykcyjne. Jest to spowodowane wcześniejszymi doświadczeniami z wirusem ptasiej grypy, czy bakteriami salmonelli. Właściciele wszystkich ferm w kraju są więc zobligowani do przestrzegania podstawowych standardów bioasekuracji.

— Głównym celem producenta żywności jest wprowadzenie na rynek produktu, która nie zagraża życiu i zdrowiu człowieka. W tym celu wdraża się systemy bezpieczeństwa żywności, przeprowadzana jest analiza zagrożeń, podczas której uwzględnia się zagrożenia fizyczne, chemiczne, radiologiczne oraz mikrobiologiczne. Zidentyfikowane zagrożenia monitoruje się w trakcie całego cyklu produkcyjnego — zapewnia Barbara Woźniak, pełnomocnik zarządu Ferm Woźniak.

Smacznego jaja!

Fundacja została założona w 1991 roku. Przez te wszystkie lata wspiera rozwój polskiej kardiochirurgii. Do praktyki klinicznej wprowadza nowoczesne techniki i technologii pomagające leczyć schorzenia serca. Ponadto, Fundacja im. Profesora Religi promuje i wspiera transfer wiedzy z zakresu nowoczesnej kardiochirurgii. Profesor Zbigniew Religa mówił – „To co głęboko leży nam na sercu, to skuteczne leczenie chorób serca. Fundacja powstała z założeniem realizacji tego celu przy pomocy nowoczesnych, samodzielnie opracowanych metod”

Wiodącym programem naukowym realizowanym w naszej Fundacji od wielu lat, jest budowa systemu mechanicznego wspomagania serca, potocznie nazywanego sztucznym sercem. Urządzenia tego typu z powodzeniem stosowane są już u dorosłych pacjentów jako pomost w oczekiwaniu na transplantacje serca lub podczas procesu regeneracji mięśnia sercowego. Uratowano dzięki nim setki pacjentów a przypadki najdłuższego stosowania u jednego pacjenta przekraczają 700 dni! Jednak konieczne są dalsze prace zmierzające do stworzenia całej gamy podobnych urządzeń dedykowanych najmłodszym pacjentom. Stąd nasz projekt mechanicznej komory wspomagania serca ReligaHeart PED. Równolegle pracujemy nad zupełnie nową koncepcją, wspomagania pracy serca z użyciem pompy wirowej o nazwie ReligaHeart ROT. Taka proteza docelowo mogłaby być wszczepiana pacjentom na znacznie dłuższy okres oraz co najważniejsze nie wymagałaby wydłużonego pobytu pacjenta w szpitalu. Poza tymi programami prowadzimy też prace wdrożeniowe związane z polskim robotem medycznym oraz projekty dotyczące wykorzystywania komórek macierzystych w leczeniu schorzeń serca. Wszystkie te prace realizowane są we własnym Instytucie Protez Serca, który zatrudnia ok. 80 specjalistów różnych branż inżynierskich, ale współpracujemy także z polskimi klinikami kardiologicznymi oraz z kilkoma wydziałami politechnicznymi w zakresie bioinżynierii, biotechnologii czy materiałoznawstwa – mówi dr Jan Sarna, Dyrektor Generalny Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi.

Fundacja także współpracuje z donatorami zewnętrznymi – dodaje dr Jan Sarna. – Współpraca ta prowadzona jest na 3 sposoby. Jedną z form wsparcia naszych działań są darowizny na rzecz Fundacji od osób prywatnych i firm. Drugim, najczęściej stosowanym sposobem jest współpraca z zaangażowanymi społecznie firmami, którym zależy jednocześnie na rozwoju polskiej medycyny i nauki. Firmy takie, w zamian za wsparcie finansowe naszej Fundacji, otrzymują prawo do wykorzystania logo, nazwy Fundacji oraz hasła reklamowego. Korzystają z tego w swoich kampaniach promocyjnych lub też na opakowaniach swoich produktów. Na nasze szczęście firm i przedsiębiorców, dla których tzw. „społeczna odpowiedzialność biznesu” nie jest tylko pustym hasłem jest sporo. Na tego typu współpracy, ze stabilnymi podmiotami – jak na przykład Fermy Drobiu Woźniak, zależy nam szczególnie. Doceniamy, że podstawą tej współpracy jest osobiste zaangażowanie właścicieli firmy, za co jesteśmy ogromnie wdzięczni, bo tylko taka współpraca pozwala nam realizować zamierzone plany naukowe. Trzecim sposobem wsparcia naszej Fundacji jest możliwość przekazania 1% podatku PIT na rzecz naszej Fundacji. Jest to bardzo dogodne, bo daje podatnikowi możliwość zrobienia czegoś szlachetnego – co nic nie kosztuje, bo decydując się na wskazanie w rocznym zeznaniu podatkowym organizacji pożytku publicznego, np. naszej Fundacji dysponujemy pieniędzmi nie swoimi, lecz należnymi fiskusowi. Mówiąc wprost, to nic nie kosztuje a robi wiele dobrego.

Choć może to zabrzmieć zaskakująco, to sądzę, że największym wyzwaniem stojącym przed kardiochirurgią na świecie, nie tylko w Polsce, jest jej stopniowy zanik – powiedział dr Jan Sarna. – Coraz więcej schorzeń, z coraz lepszymi wynikami leczonych jest nowszymi niż tradycyjna kardiochirurgia metodami, tj. bez konieczności otwierania klatki piersiowej. Wynika to zarówno z tego, że ciągle rozwijają się i doskonalą narzędzia i metody diagnostyczne jak i z tego, że coraz większa liczba kardiologów lub radiologów nabywa kwalifikacje do wykonywania tych coraz mniej inwazyjnych zabiegów zamiast kardiochirurgów. Ważne, że odbywa się to z korzyścią dla pacjenta. Zanim to jednak nastąpi musimy zadbać o profilaktykę i jak najlepszą diagnostykę. Póki jednak będą pacjenci my będziemy pracować nad coraz lepszymi metodami ratowania życia, gdy zagrożone jest serce.

17 stycznia 2019 r. odbyła się gala, na której swoją premierę miał kalendarz wydawany przez Business Woman and Life oraz Fundację Rozwoju Kardiochirurgii im. Profesora Zbigniewa religii. Pieniądze zebrane ze sprzedaży tego kalendarza będą przeznaczone na wsparcie finansowe Fundacji.

Ostatnio marka polskich jaj Zdrovo® Fermy Woźniak, należąca do lidera w produkcji jaj konsumpcyjnych w Polsce nawiązała współpracę z Fundacją Rozwoju Kardiochirurgii im. Profesora Zbigniewa Religi w Zabrzu. Każdy, kto kupi jaja marki Zdrovo, tym samym pomaga Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi. Marka promuje styl życia oparty na zbilansowanej diecie i sporcie.