Zielone dachy, remedium na poprawę warunków termiczno-opadowych w mieście

Urbanizacja i rozrastanie się miast stopniowo odbiera nam dostęp do terenów zielonych. W przypadku dużych miast, charakteryzujących się wysokim stopniem koncentracji zabudowy, utworzenie nowych terenów zielonych w obrębie aglomeracji miejskiej, takich jak parki jest praktycznie niemożliwe ze względu na brak wolnych przestrzeni. Dlatego dobrym rozwiązaniem są tzw. „dachy zielone”, czyli takie, które zostały pokryte roślinnością, na przykład w formie ogrodu dostępnego dla mieszkańców.

Funkcjonalność zielonych dachów

Zielone dachy spełniają wiele istotnych funkcji, wśród których wymienić należy przede wszystkim te związane z kształtowaniem warunków życia i poprawą stanu zdrowia mieszkańców, a także zrównoważonego gospodarowania wodami i przestrzenią. Dachy z pokryciem roślinnym gromadzą nadmiar wody deszczowej, przyczyniają się do oczyszczania powietrza, obniżają temperaturę otoczenia i regulują tę wewnątrz budynku. Technologia dachów zielonych, wykorzystywana jest na dużą skalę w wielu europejskich miastach m.in. w Hamburgu, gdzie wdrażana jest miejska strategia dachów zielonych.

Przykłady zielonych dachów w Polsce

W Polsce przykładem takiego budynku, gdzie wykorzystano zieleń na dachu w sposób szczególny, jest Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego. Na dachu o powierzchni 2000 m² znajdziemy piękny zielony teren, który tworzą różnorodne gatunki roślin posadzone w odmiennie zaprojektowanych ogrodach różniących się formą i kolorem. Takie rozwiązanie stanowi schronienie dla ptactwa, izoluje przed hałasem, a dodatkowo jest popularnym miejscem do wypoczynku czy organizacji wydarzeń kulturalnych. Efektem instalacji takiego dachu jest także obniżenie potrzeb energetycznych, a co za tym idzie, zmniejszenie kosztów użytkowania budynku – nawet do 30%. Również w przestrzeni publicznej Lublina znajdziemy zastosowanie tej technologii. Na dachu galerii handlowej „Tarasy Zamkowe” znajduje się ogród dostępny dla mieszkańców miasta oraz część zielonego dachu na powierzchniach technicznych. Dzięki takiemu rozwiązaniu zminimalizowano negatywne skutki wywołane deszczami nawalnymi, poprawiono warunki termiczne wewnątrz budynku i zwiększono dostęp do otwartych terenów zielonych. Zielony dach możemy zobaczyć także na popularnych Termach Bania w Białce Tatrzańskiej. Dach, który przypomina wyglądem łąkę górską, idealnie wpisano w wyjątkowy krajobraz Podhala. W obiekcie zadbano również o ograniczenie zużycia energii, dzięki zastosowaniu wysoce izolacyjnych przegród oraz nowoczesnych central wentylacyjnych z odzyskiem ciepła i autonomicznym układem pomp. Energia odzyskiwana jest również ze ścieków pochodzących z natrysków.

Dlaczego adaptacja do zmian klimatu jest tak ważna?

Klimat Polski podlega zmianom, które niosą wiele konsekwencji dla prawidłowego funkcjonowania wielu sektorów, w tym m.in.: rolnictwa, energetyki, zdrowia publicznego, gospodarki wodnej, transportu czy terenów intensywnej zabudowy. Skutki zmian klimatu są odczuwalne na obszarze całego kraju, przy czym najbardziej dotkliwe są przede wszystkim te związane z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Takie zjawiska, choć występują incydentalnie, to charakteryzują się wysoką intensywnością oraz szczególną dotkliwością skutków. Często na danym terenie występują w różnych okresach bardzo skrajne stany pogodowe – np. susze i deszcze. Zjawiska klimatyczne, szczególnie te ekstremalne, stanowią poważne zagrożenie zarówno dla życia i zdrowia mieszkańców, ale także dla infrastruktury technicznej, w tym zabudowy, jak również obszarów przyrodniczych. Obecnie zmiany klimatu są jednym z najpoważniejszych zagrożeń, z jakimi przyszło nam się mierzyć. Nie jesteśmy w stanie ich powstrzymać, ale możemy się do nich lepiej przygotować. A im wcześniej zostaną podjęte działania adaptacyjne, tym mniejsze będą straty wynikające z niekorzystnych zjawisk klimatycznych.
Więcej informacji na temat zmian klimatu i sposobów adaptacji do ich skutków można znaleźć na stronie projektu Klimada 2.0, realizowanego przez IOŚ-PIB.