Osobiście nie jestem w stanie wypić 8. szklanek wody dziennie, nawet jeśli kilka z nich ukrywa się pod postacią kawy czy herbaty.  Po prostu nic z tego, bo zwyczajnie pęknę! Moja frustracja wynikająca z niemożności realizacji tego zadania długo rosła…

Pragnienie i głód, które człowiek czuje od zarania dziejów to cudowny sygnalizator potrzeb organizmu i mechanizm umożliwiający przetrwanie ludzkości.  Pragnienie czujemy, gdy organizm chce wody, a głód, gdy chce pożywienia. Proste i logiczne. Ale od dłuższego czasu nakazuje nam się w kółko pić wodę w dużych ilościach, najlepiej bez czekania na uczucie pragnienia, które to rzekomo jest już objawem odwodnienia. A przecież pić się chce właśnie po to, aby uniknąć odwodnienia! Tak to zaprojektowała natura jakieś miliony lat temu. No dobrze, skoro mam już pić tę wodę na siłę, to czy analogicznie nie powinnam również jeść na siłę, zanim poczuje głód np.  osiem razy dziennie?
Im więcej o tym myślałam, tym więcej zapalało się w mojej głowie zielonych lampek…

• Czy są naukowe badania, które mówią, że należy pić 8 szklanek dziennie?
• Jak ludzie radzili sobie do tej pory bez litrowych ilości wypijanej wody ?
• Jak przeżyli moi rodzice, którzy zawsze pili tyle, ile im się chciało (mało) i dziś w wieku 80 lat mają się świetnie?   
• Jak funkcjonują mieszkańcy np. Afryki w miejscach, gdzie woda jest reglamentowana i piją przez całe życie naprawdę niewiele?    
• Skoro mam pić na siłę, to analogicznie, może powinnam też na siłę jeść?
• A dzieci? Polegają przecież tylko na swoim instynkcie. Niemowlak wypije, tylko tyle ile chce. Nie ma szans, by pił na siłę.
• Wreszcie, czy rozpowszechniane pseudonaukowe tezy o piciu wody litrami nie zbiegają się w czasie z wystartowaniem masowej produkcji butelkowanej wody przez wielkie koncerny?

Wodę pić musimy, to oczywiste, ale nie istnieje coś takiego, jak zalecana dzienna dawka jej spożycia. I zaskakujące jest to, że jak do tej pory, żaden lekarz na świecie oficjalnie nie orzekł, ile tak naprawdę powinno się jej pić.  Dlaczego więc tak łatwo uwierzyliśmy, że mamy jej pić tak dużo? Myślę, że blef powtarzany sto razy, staje się prawdą.

Zdaniem dr Jamesa Hamblina woda jest takim samym składnikiem organizmu jak wszystkie pozostałe, które biorą udział w reakcjach chemicznych. Nie ma więc powodu, aby ingerować siłą w jej działanie i zwiększać nienaturalnie jej ilości w organizmie. Nie jest to korzystne dla organizmu, ba, woda w nieodpowiednich dawkach może być nawet śmiertelna. Bo nawadnianie organizmu nie polega na nieustannym piciu wody, ale na dbaniu o dostarczanie organizmowi składników potrzebnych do utrzymania jego równowagi.
Biegacze najtrudniejszych pustynnych ultramaratonów otrzymują na starcie dwie butelki wody, którą piją po kropelkach przez cały dzień ekstremalnego wysiłku w piekielnym słońcu. Za to, co godzinę, łykają tabletkę z solą. Jeśli ominą jedną dawkę znajdują się w śmiertelnym zagrożeniu.  Tak ważne jest prawidłowe stężenie soli we krwi.  Poziom wody i sodu musi być w równowadze. Dbają o to nerki, które pilnują tej delikatnej relacji. Wydalając z organizmu odpowiednio jasny bądź ciemny mocz. Kiedy wypacamy się lub pijemy za dużo wody, poziom sodu zaczyna spadać, co prowadzi do hipoanatremii objawiającej się np. nerwowością lub nadmierną sennością czy odrętwieniem.  Znaczne wypłukanie sodu z organizmu na skutek wypicia za dużej ilości wody, w skrajnych przypadkach, powoduje nabrzmienie komórek w mózgu, co następnie daje objawy podobne do psychozy lub choroby dwubiegunowej.
Warto mieć też na uwadze fakt, że picie dużej ilości wody obciąża nerki, którym dokładana jest dodatkowa praca. Picie wody i sikanie wodą –  czy to ma sens?  Nie męcz swoich nerek, mają ważniejsze zadania.

Jak mogę sprawdzić  prawidłowe nawodnienie organizmu?

Bardzo prosto. Popatrz na swój mocz, tak jak robili to nasi dziadkowie. W tej kwestii naprawdę nic się nie zmieniło. Barwa jasna oznacza prawidłowe nawodnienie, ciemnożółta zaś odwodnienie.  Kolor moczu zależy od elektrolitów i azotu w nim zawartych. Wysokość ich stężenia tworzy kolor moczu.
Oznaką odwodnienia, oprócz koloru moczu, jest też ból głowy, gdy zwyczajnie zapomnimy o piciu w ciągu dnia. Także po alkoholowym wieczorze dnia poprzedniego, ból głowy mówi Ci, że nastąpiło odwodnienie, nim jeszcze dojdziesz do ubikacji.

To ile pić tej wody?

• Pij tyle, ile potrzebujesz. Twój organizm jest inteligentniejszy, niż myślisz. Sygnalizuje Ci cały czas swoje potrzeby. Zamiast wlewać na siłę kolejną szklankę wody, zaparz zieloną herbatę i delektuj się życiem. Zjedz zupę, wypij kawę czy kolejną herbatę ziołową lub owocową. Sięgając po owoce i warzywa również uzupełniasz wodę  bo mają jej średnio 90%.  
• Jeśli potrzebujesz naocznego dowodu, pij tyle wody, aby twój mocz był koloru jasnego, słomkowego
• Jeśli czujesz pragnienie podczas aktywności fizycznej, spokojnie, wydzielisz mniej potu i wolniej się schłodzisz, a wodę uzupełnisz po treningu. Nie musisz  biegać i ćwiczyć z wodą w ręku, zwłaszcza jeśli twój trening nie przekracza godziny, ani nie jest wykonywany w 40. stopniowym upale. Udowodniono, że bieganie z butelką wody, która waży 0.5 kg obciąża jedną stronę ciała i prowadzi do asymetrii postury.  Daruj to sobie.
• A jeśli łyknąć sobie większą dawkę wody, zrób to zaraz po przebudzeniu. Woda niech będzie lekko ciepła, z odrobina soku z cytryny. Rozrusza metabolizm i pomoże w przebudzeniu. Przed snem, jeśli nie lubisz ziołowych herbat, szklanka letniej wody także się sprawdzi, pod warunkiem że uda Ci się szybko zasnąć, zanim pilna potrzeba zmusi Cię do nocnego spaceru w kierunku łazienki.

Woda to cenny dar. Raczmy się nią tak często, jak tego potrzebujemy. Ale najpierw słuchajmy organizmu, który mówi, ile jej potrzebuje. Być może dotychczasowa regularność, z jaką stawiasz na swoim biurku herbatę czy wodę w zupełności wystarczy. Obserwuj siebie.

Na każdego z nas przypada średnio ok. 1,56 miliona litrów na rok, podczas gdy średnia dla Europy jest niemal 3-krotnie większa (4,56 mln litrów/rok). Tym samym zasoby wodne Polski są jednymi z najniższych w Europie, dlatego tak istotne jest prawidłowe zarządzanie nimi.

Ostatnio coraz częściej mówi się o globalnym ociepleniu, jego przyczynach i konsekwencjach, nie tylko dla środowiska, ale także dla szeroko rozumianej gospodarki. Długie okresy bezopadowe, które dotykają Polskę (w zeszłym roku skutki suszy odczuło 15 z 16 województw) przerywane są przez krótkotrwale, ale zarazem bardzo intensywne opady o charakterze nawalnym. Efekt? Nagłe powodzie, które paraliżują całe miasta. Również coraz krótszy czas występowania pokrywy śnieżnej i jej malejąca grubość sprawiają, że wody podziemne nie są odpowiednio zasilane na wiosnę. Coraz dłuższe okresy występowania wysokich temperatur, negatywnie wpływają na takie sektory jak rolnictwo oraz energetyka. Mniejsze zbiory to wyższa cena owoców i warzyw, a koszt ten ponoszą konsumenci.

Problem pogarszającej się dostępności wody jest zauważany na różnych poziomach administracji rządowej i samorządowej, przez instytucje naukowe, organizacje pozarządowe oraz firmy wykorzystujące wodę do swojej działalności. Podejmuje się szereg inicjatyw mających na celu przeciwdziałanie skutkom suszy. Realizuje się inwestycje zwiększające retencję lokalną, takie jak chociażby w Bydgoszczy[1]. Wdraża się również technologie oszczędzające wodę, m.in. zamknięte obiegi wody wykorzystywanej do chłodzenia w elektrowniach.

Co możesz zrobić dla zasobów wodnych?

Niezmiernie ważnym aspektem jest kwestia edukacji. Już najmłodsze dzieci powinny być uczone, że wodę należy oszczędzać i zakręcać przy myciu rąk czy zębów. Według US Green Building Council, zakręcając wodę przy myciu zębów, za każdym razem jesteśmy w stanie zaoszczędzić nawet 11 litrów wody. Natomiast zamiana kąpieli w wannie na szybki, 4-minutowy, prysznic to jednorazowa oszczędność nawet 50-60 litrów. Do tego wszystkiego dochodzą nowoczesne sprzęty AGD, które zużywają mniejszą ilość H₂O, czy coraz bardziej wpisująca się w nowoczesne trendy specjalnie zaprojektowana instalacja bazująca na odzysku wody.

Oszczędzaj wodę

Każdy z nas może i powinien starać się oszczędzać wodę w codziennym życiu pomimo tego, iż jej zużycie na cele komunalne stanowi zaledwie 20% pobieranej wody. Powinniśmy zwracać uwagę na pozornie błahe i doskonale znane sprawy, jak na przykład stosowanie szczelnych kranów, montowanie spłuczek z opcją mniejszego spłukiwania, mycie naczyń w zmywarkach, a nie pod bieżącą wodą, zastępowanie kąpieli w wannie prysznicem, stosowanie tzw. ekologicznych baterii wyposażonych w perlatory, zakręcanie wody, zawsze wtedy, kiedy z niej nie korzystamy, wykorzystywanie nowoczesnego, oszczędzającego wodę sprzętu AGD. Pozwoli to uzyskać wymierne oszczędności. Warto jednak pamiętać, iż każdy z nas pośrednio ma również wpływ na zużycie wody przez przemysł, gdzie jest ono największe i wynosi 70% pobieranej wody oraz rolnictwo i leśnictwo, gdzie wartość ta wynosi 10%. Robimy to przez nasze decyzje zakupowe. Powinniśmy pamiętać, aby kupować tylko to, czego potrzebujemy, w odpowiednich ilościach, a w miarę możliwości wybierać przede wszystkim te artykuły, których wytworzenie było najbardziej neutralne dla środowiska. Warto przy tym pamiętać o tzw. śladzie wodnym będącym wskaźnikiem zużycia wody niezbędnej do wytworzenia danego produktu – komentuje Michał Marcinkowski, hydrolog, główny specjalista projektu Klimada 2.0

Jak jest twój ślad wodny?

Jak wynika z danych GUS, w latach 2000-2017 pobór wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności zmniejszył się o około 9%, z poziomu 11 do 10,1 bilionów litrów. Racjonalne decyzje zakupowe mogą przyczynić się do jeszcze większego obniżenia tej wartości. Odpowiedzialne zachowania konsumenckie powinny się odnosić m.in. do dwóch kwestii: nabywania dóbr rzeczywiście potrzebnych oraz tych, których wytworzenie było najbardziej neutralne dla środowiska, np. poprzez mniejsze zużycie zasobów naturalnych. W ostatnim czasie wiele się słyszy na temat śladu węglowego, jednak mało kto ma świadomość, że istnieje również ślad wodny.

Ślad wodny to według Water Footprint Network wskaźnik zużycia wody słodkiej przez konsumenta lub producenta, uwzględniający bezpośrednie i pośrednie jej zużycie. Może być mierzony w jednostce czasu lub w odniesieniu do całego procesu wytwarzania. Warto zaznaczyć, iż ślad wodny może być określany nie tylko dla produktów, ale również dla procesów, konsumentów, ich grup, czy też miast, firm, itd. Na przykład średni ślad wodny mieszkańców Polski wynosi 3 900 litrów/dobę, co rocznie daje sumę około 54 mld litrów. Są to wartości zbliżone do średniej światowej określonej dla krajów o liczbie ludności powyżej 5 milionów. Dla porównania ślad wodny 1 kg ogórków to 353 litry, 250 ml herbaty to 27 litrów, kilograma sera żółtego to 3 178 litrów, zaś kilograma czekolady i wołowiny to odpowiednio aż 17 196 i 15 415 litrów[1]. Odpowiedzialne zachowania konsumenckie, powinny przejawiać się przede wszystkim przez nabywanie produktów oraz dóbr rzeczywiście potrzebnych, które zostaną przez konsumenta w odpowiedni sposób wykorzystane i nie zostaną zmarnowane.

Marnujesz żywność – marnujesz wodę

Zakupiona, niewykorzystana żywność i inne produkty trafiają do odpadów. W Europie wyrzuca się średnio ok. 179 kg żywności/osobę rocznie. Szacuje się, że w samej Polsce wynik ten wynosi aż 235 kg, gdzie do kosza najczęściej trafia aż 50% kupionego pieczywa oraz 1/3 warzyw i wędlin. Produkcja żywności stanowi obciążenie dla środowiska, między innymi poprzez nakłady wody i energii, które są marnotrawione wraz z wyrzuconą żywnością. Wyrzucenie do kosza 1 kg wieprzowiny wiąże się ze zmarnowaniem ok. 6 000 litrów wody użytej do jej wyprodukowania, a 1 kg wyrzuconego chleba  to 1 600 litrów.

Skutki takiego marnotrawstwa odbijają się nie tylko na domowym budżecie, ale mają również wymiar ekonomiczny, społeczny i ekologiczny.