W polskiej tradycji kulinarnej są potrawy, bez których nie wyobrażamy sobie świątecznego stołu. Wiele z nich nie potrzebuje skomplikowanych przygotowań, aby zaskoczyć nas wyjątkowym smakiem. Do tej grupy zaliczają się między innymi jajka. I mimo tego, że ich spożywanie od lat owiane jest wieloma mitami, stanowią one nierozłączny element zbliżającej się Wielkanocy.

Jajko – zdrowy przedmiot wielu mitów

Od najdawniejszych czasów jajko uważano za symbol życia, płodności, miłości i siły. Wierzono w jego życiodajne i oczyszczające właściwości, a w chrześcijańskiej tradycji stało się nieodłącznym symbolem świąt Wielkanocnych. Jajko to jeden z najwartościowszych produktów żywnościowych – zawiera wszystkie niezbędne składniki odżywcze z wyjątkiem witaminy C.

Dwa duże jajka dostarczają nam tylko 150 kcal i pokrywają 100% dziennego zapotrzebowania na niezbędne organizmowi aminokwasy oraz na witaminę B12, której obecność konieczna jest w procesach krwiotwórczych. Obecna w jajku witamina E działa odmładzająco i zapobiega powstawaniu wolnych rodników, zaś witamina A pomaga skórze utrzymać gładkość i ładny wygląd. Zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych poprawia pamięć i zapobiega chorobom układu nerwowego. Jednak zarówno obecnie, jak i w przeszłości, pokutował mit o szkodliwości jajek ze względu na dużą zawartość cholesterolu.

Jajo nie takie złe

Jak wynika z raportu „Świadomość Polaków na temat cholesterolu i metabolizmu” przygotowanego na zlecenie marki Berimal, blisko 40% badanych nadal jest przekonanych, że spożywanie dużej ilości jaj w ciągu tygodnia podwyższa znacząco poziom cholesterolu. Po latach jednak obalono ten mit przedkładając go nad bogatą wartość odżywczą jajek. Nie zmienia to jednak faktu, że osoby z podwyższonym cholesterolem nie powinny ich spożywać więcej niż 4 w tygodniu.

Chrzan? Dobry na trawienie

Chrzan to dodatek do wielu potraw, ale jego popularność osiąga apogeum dopiero w okresie Wielkanocy. Tę niezwykłą roślinę z rodziny krzyżowych doceniono ze względu na silne właściwości pobudzające apetyt i ułatwiające proces trawienia. Chrzan doskonale podkreśla smak mięsnych specjałów oraz zapobiega niestrawnościom podczas tej obfitej wielkanocnej biesiady. Jest również cennym źródłem białka i wapnia. Dodatkowo wysoka zawartość witaminy C ułatwia wchłanianie zawartego w tym niezwykłym korzeniu żelaza, wzmacniając jednocześnie organizm podczas wiosennego przesilenia. Nie powinno go zabraknąć w świątecznym menu.

Barszcz biały i żurek – czym się różnią?

Spojrzenie na to, co jest białym barszczem, a co żurkiem są bardzo zróżnicowane. Najwięcej jednak ma tu do powiedzenia tradycja poszczególnych regionów kulinarnych. Ogólnie jednak przyjęło się, że żurek jest postny, z dodatkiem jajka i okraszonych ziemniaków, a barszcz biały przygotowywany jest na białej kiełbasie z wkładem z wędzonego boczku i suszonych grzybów.

Najważniejszym i najzdrowszym składnikiem obydwu zup jest zakwas chlebowy. Dawniej gospodynie przygotowywały go same na bazie mąki żytniej. Dziś możemy go kupić w każdym sklepie. Zakwas chlebowy, który jest podstawą barszczu i żurku to niezwykle zdrowy półprodukt. Pożyteczne bakterie, które w wyniku „swojej fermentacyjnej działalności” wytwarzają kwas mlekowy dostarczają organizmowi substancji o silnych właściwościach prebiotycznych (wspomagających aktywność pożytecznej mikroflory przewodu pokarmowego). Dodatkowo wysoka zawartość błonnika w mące żytniej korzystnie wpływa na pracę układu trawiennego, zapobiegając zaparciom oraz oczyszcza organizm z toksyn pokarmowych.

Kiełków moc

Kiełki są niezwykle wiosennym akcentem na świątecznym stole. Już podczas procesu kiełkowania, na przykład nasion rzodkiewki, lucerny, pszenicy, soczewicy, węglowodany przetwarzane są na cukry proste, złożone białka – na proste aminokwasy, a tłuszcze zmieniane są w łatwostrawne kwasy tłuszczowe. Witaminy, które w suchych nasionach występują w niewielkich ilościach, podczas kiełkowania produkowane są w ilościach olbrzymich. Dla przykładu, poziom witaminy C w pszenicy lub soczewicy może wzrosnąć nawet 80-krotnie. Kiełki czerpią też minerały i pierwiastki śladowe z wody, w której są moczone.

Świeże kiełki zbóż, roślin strączkowych i warzyw mają wyjątkową wartość odżywczą. Są bogate w najcenniejsze dla zdrowia składniki: witaminy A, B, C, E, H. Zawierają duże ilości wapnia, żelaza, siarki, magnezu, potasu oraz biotynę, cynk, selen jak również mikroelementy – lit, chrom.
Kupione kiełki w sklepie należy przepłukać.

Zalety kiełków:

• dzięki dużej zawartości białka roślinnego wpływają na budowę i odbudowę komórek i tkanek,
• obniżają poziom cholesterolu we krwi,
• utrzymują w zdrowiu serce,
• chronią organizm przed anemią,
• dzięki zawartości potasu regulują gospodarkę sodowo-potasową zapobiegając nadciśnieniu tętniczemu,
• regenerują organizm,
• zwiększają odporność
• działają korzystnie na włosy, zatrzymują łysienie, pobudzają produkcję cebulek włosowych,
• dzięki zawartości wielu witamin działają odmładzają,

Coś słodkiego

Świąteczne ciasta takie jak mazurki, babki, serniki i paschy to nieodłączny element wielkanocnej tradycji. Osoby, które chciałyby ograniczyć wkład pracy, a także ilość spożywanych kalorii, mogą postawić na smaczną i zdrową babkę drożdżową. Tym bardziej, że jej obecność na świątecznym stole, według tradycji, gwarantuje zdrowie i szczęście. Jej najistotniejszym składnikiem są drożdże, które charakteryzują się niezwykłym bogactwem wartości odżywczych. Są źródłem łatwo przyswajalnego białka, aminokwasów, naturalnych witamin z grupy B, które korzystnie wpływają na układ nerwowy oraz zwiększają ogólną witalność organizmu.

Każdy dietetyk powie, że śniadań nie powinno się pomijać. Ich brak może prowadzić do zaburzeń metabolicznych, szczególnie związanych z utrzymaniem właściwego poziomu glukozy i insuliny. Zdrowe, poranne jedzenie powinno być naszym priorytetem, jeśli chcemy być pełni energii. Spożycie pełnowartościowego posiłku w ciągu godziny po przebudzeniu pomaga utrzymać także odpowiednią wagę. Jeśli rano nie mamy czasu, warto sięgnąć po szybkie i łatwe w przygotowaniu rozwiązanie.

Miska rozmaitości

Zgodnie z aktualnie obowiązującą piramidą żywienia, podstawą zbilansowanej diety powinny być owoce i warzywa z dodatkiem białka.
W smoothie bowl bazę mogą stanowić bogate w wapń i białko maślanka, jogurt naturalny pitny lub typu greckiego lub samo mleko. Miseczkę uzupełnia się pokrojonymi, świeżymi owocami, płatkami owsianymi błyskawicznymi, domową granolą i produktami z grupy superfoods, np. orzechami, suszonymi owocami, nasionami chia czy owocami goji. Łyżka otrębów pszennych lub owsianych przyda się tym, co chcą poprawić trawienie. Przygotowanie witaminowej bomby zajmie Ci mniej niż kwadrans.

Przepisy na super smoothie bowl

Zielone smoothie bowl. Składniki:

• 100 g szpinaku
• 2 kiwi
• 250 ml mleka Łaciate 3,2%
• 1 banan
• 50 g jarmużu
• wiórki kokosowe
• 2 łyżeczki nasion chia

Przygotowanie: Umyty szpinak, obrane kiwi i banana, jarmuż, mleko Łaciate i nasiona chia wkładamy do kielicha blendera. Miksujemy na gładką masę. Wkładamy do głębokiej miski, a następnie dekorujemy świeżymi owocami i wiórkami kokosowymi.

Żółte Smoothie bowl. Składniki:

• 2 mango (1 do dekoracji)
• 2 banany (1 do dekoracji)
• kilka kawałków ananasa
• garść borówek
• ok. 180 g jogurtu pitnego naturalnego Milko
• ok. 125 ml soku jabłkowego

Przygotowanie: Mango obieramy i oddzielamy miąższ od pestki, wrzucamy do blendera. Dodajemy obranego banana, a następnie dolewamy jogurt i sok. Blendujemy do uzyskania gładkiego koktajlu. Wlewamy do naczynia, dodajemy ulubione dodatki.