Kiedy tkwimy w domach przez tygodnie, warto być przygotowanym mentalnie i fizycznie. Nasz krótki poradnik pomoże Ci przetrwać domową kwarantannę, a także wskaże kilka plusów tej, beznadziejnej na pierwszy rzut oka, sytuacji. 

1.  Domowy obiad w porze lunchu

Uwolnij kulinarny zew i gotuj sobie zdrowe obiady. To jest właśnie ten czas, gdy wreszcie możesz zrealizować gastronomiczne marzenia, które powracają za każdym razem, gdy jesz za biurkiem siedemdziesiątą w tym kwartale kanapkę lub otwierasz wyliczone co do grama pudełkowe danie. Te wszystkie obiekty biurowych marzeń mogą się teraz urzeczywistnić w postaci gorącej pomidorowej z makaronem i kotleta z buraczkami, w dodatku podanymi w porze obiadowej.

2. Książka

Idealny czas, by poprawić krajowe statystyki i nadrobić zaległości w czytaniu. Jak wiadomo 70% Polaków nie czyta książek. Zatem, kiedy jeśli nie teraz? Do dzieła! Na pierwszy ogień polecamy dwie pozycje: „Dżuma” Alberta Camusa oraz „Miłość w czasach zarazy” Gabriela García Márqueza, w których miłość i oddanie się idei okazują się silniejsze od samotności, przeznaczenia  i śmierci. Opcjonalnie oddaj się też sztuce. Twórczość Edwarda Hoppera Cię zaskoczy.

3. Film

Zobaczona po raz kolejny „Epidemia strachu” tym razem nabierze głębszego wymiaru. Ten amerykański thriller science-fiction zrealizowany w koprodukcji z Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, w reżyserii Stevena Soderbergha teraz dostarczy zdecydowanie więcej emocji. Doborowa obsada w składzie Matt Damon, Jude Law, Kate Winslet, Gwyneth Paltrow… Czy jeszcze trzeba Was zachęcać? Odpalajcie.
A potem obejrzyjcie jeszcze: Jestem legendą, 12 małp, 28 dni później, Miasto ślepców, Bastion, Ludzkie dzieci. Wszystkie o epidemiach naturalnie.

4. Netflix

Skoro jesteśmy przy filmach, to przedłużenie abonamentu Netflix na kolejny miesiąc będzie koniecznością. Najlepiej od razu włączcie duński serial „The Rain” z 2018 roku o wymarciu całej populacji Skandynawii w wyniku epidemii wywołanej morderczym wirusem przenoszonym przez deszcz.

5. Wiosenne porządki

Kiedy kwarantanna domowa zakończy się, wyjdziesz z domu i przywitasz wiosnę w pełni. Aby zrobić to z lekkością ducha koniecznie zrób pozimowe porządki w szafach. Kozaki, zimowe kurtki, czapki i szaliki kieruj do wora, albo wyrzuć. Idzie ocieplenie i za rok prawdopodobnie nie będą Ci już potrzebne. Za ciasne rzeczy po udanej kulinarnie zimie też niech podzielą ten sam los. Zrobisz tym samym miejsce na nowe łupy i zdobycze sklepowe. Szafa nie znosi próżni.

6. Zadbaj o formę

Zetrzyj kurz z rowerka stacjonarnego najlepiej już dziś. Daj mu szansę Cię rozkręcić, gdy nie musisz już spieszyć się rano do pracy. 20 minut ruchu z rana, wiadomo, jak śmietana! Aktywni na co dzień niech już rozejrzą się za kącikiem, w którym ulokują matę na dłużej, by w samotni wojownika, z dala od kolegów z siłki, robić dalsze osiągi.

7. Konsumpcyjny detoks

Masowy konsumpcjonizm to plaga naszych czasów. Teraz odłączony od shoppingu możesz sprawdzić jak bardzo jesteś uzależniony od zakupów i jakiego rozmiaru jest Twoja emocjonalna dziura, którą nosisz w sobie. W najbliższych dniach nie zagłuszy jej nowa rzecz, wyniesiona ze sklepu. Nastaw więc uszu, bo dowiesz się czegoś nowego o sobie.

8. Luz, blues, dres czyli luźne gacie i praca w piżamie…

Amerykańska firma Google, raz na miesiąc, pozwalała swego czasu przychodzić pracownikom do pracy w piżamie, celem poczucia komfortu i umysłowego luzu, co zaś miało przekładać się na lepsze wyniki w pracy. Ty czujesz jeszcze więcej luzu, bo przez całe tygodnie. Wyższy poziom kreatywności gwarantowany.

9. Dłuższy sen

Nie tylko będziesz wstawać o godzinę później, ale teraz możesz strzelić jeszcze dodatkowo popołudniową drzemkę. Jesteś podwójnym wygranym.  

10.  Optymalizacja projektów

Ileż to wspaniałych rzeczy możesz zrobić pracując zdalnie. Maseczka na twarzy, farba na włosach, nawilżające krem-skarpety na stopach. A wszystko to w jednym równoległym czasie, w którym wykonujesz pracę. Pamiętaj też, że zdalna praca to nie tylko grające radio w tle, ale też wirująca pralka. W ramach rozprostowania kręgosłupa nie pójdziesz po 10. kawę do firmowej kuchni. Pójdziesz zmyć maseczkę, umyć głowę czy rozwiesić pranie. Co za miła odmiana!

Uważajcie na siebie. Kwarantanna ma swoje dobre strony – ratuje zdrowie i życie, o czym warto pamiętać. I na szczęście szybko mija.

W ostatnim czasie w mediach pojawiło się wiele informacji o możliwym pozytywnym wpływie koronawirusa na środowisko, a w szczególności spadku emisji zanieczyszczeń do atmosfery i tym samy pośrednio znaczącej poprawie jakości powietrza. Doniesienia te komentuje Krzysztof Skotak, kierownik Ośrodka Ochrony Atmosfery Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego.

O jakości powietrza decyduje wiele elementów. Istnieją trzy kategorie źródeł powstawania zanieczyszczeń w atmosferze. Pierwszym z nich jest emisja związana bezpośrednio z działalnością człowieka. W Polsce to głównie emisja w sektorze komunalno-bytowym związana z produkcją ciepła i energii w urządzeniach indywidualnych, emisja z sektora energetyki, transportu, rolnictwa, produkcji przemysłowej i działalności usługowej. Drugim źródłem jest emisja pośrednio związana z działalnością człowieka, czyli tzw. wtórna emisja, obejmująca m.in. porywanie wcześniej wyemitowanych cząstek pyłu z dróg, wysypisk, hałd, emisja z odkrytych pól uprawnych oraz tworzenie się zanieczyszczeń w atmosferze. Trzecią kategorią jest emisja naturalna powodowana m.in. przez aerozol morski, aktywność wulkaniczną, sejsmiczną i geotermiczną, naturalne pożary lasów i torfowisk, emisję aerozolu biologicznego (pyłki roślinne, zarodniki grzybów, fragmenty materiału roślinnego, wirusy i bakterie) oraz przenoszenie zanieczyszczeń z regionów suchych i pustynnych. Wirusy są zaliczane do emisji naturalnych (jak np. wirusy grypy, czy bakterie chorobotwórcze), a ich udział w zanieczyszczeniu powietrza jest pomijalny.

Koronawirus a jakość powietrza

Zagrożenie dla zdrowia publicznego, jakim jest koronawirus, wymusza znaczące zmiany w sposobie i intensywności działalności człowieka. Obecnie nie mamy jeszcze dokładnych analiz, ale wprowadzanie zakazów przemieszczania się, organizowania zgromadzeń publicznych oraz nakaz unikania kontaktów z innymi osobami czy powszechna kwarantanna, zdecydowanie wpłynęło na zmianę sposobu funkcjonowania społeczeństwa oraz w sektorach gospodarki o mniejszym stopniu emisyjnym (małe przedsiębiorstwa). Zdecydowanie zmienił się model przemieszczania ludzi w miastach (poza miastami te zmiany są znacznie mniej widoczne). Szacuje się, że liczba pojazdów poruszających się po drogach w miastach spadła zaledwie o 30%. Wynika to z faktu, że wiele osób, które musi się przemieszczać, unika komunikacji publicznej (funkcjonującej znacznie rzadziej niż normalnie) i obecnie porusza się autami prywatnymi, natomiast transport publiczny i spedycyjny zmienił się nieznacznie.

– Jeśli chodzi o natężenie ruchu na ulicach, sytuacja przypomina do złudzenia okres wakacyjny, więc nie ma się co dziwić, że obserwowane poziomy zanieczyszczeń są analogiczne. Należy zauważyć, że transport spedycyjny nadal funkcjonuje, przy wzroście usług kurierskich, wynikających ze zwiększonej liczby zamówień produktów z dowozem do domu. W przypadku dróg uznawanych za trasy z intensywnym ruchem w miastach, obecna sytuacja powoduje spadek stężeń tlenków azotu, zbliżając się do poziomu tła miejskiego, czyli jest to spadek o około połowę sprzed okresu kwarantanny – komentuje Krzysztof Skotak, kierownik Ośrodka Ochrony Atmosfery IOŚ-PIB, realizującego projekt Klimada 2.0 – Wynika to też z udziału emisji z transportu w rachunku globalnym. Dla porównania, około 35% tlenków azotu wprowadzanych do atmosfery, pochodzi z transportu, przy podobnym udziale przemysłu i energetyki.

W przypadku pyłu zawieszonego te zmiany nie są aż tak widoczne. Wynika to z niskiego udziału sektora transportu w kreowaniu jakości powietrza w miastach (transport stanowi niecałe 10% emisji pyłu w Polsce). Potwierdzają to wyniki pomiarów Państwowego Monitoringu Środowiska w ostatnich 2 latach oraz na przełomie lutego i marca tego roku, gdy nie notowano w praktyce sytuacji smogowych zimą (potwierdzając tym samym dominującą rolę tzw. „niskiej emisji” w tworzeniu zanieczyszczeń). Nierzadko wyniki pomiarów na przełomie marca i kwietnia bieżącego roku wskazywały miejscami nadal wysokie stężenia pyłu PM10 przekraczające normatywną wartość dobową w wielu miastach, pomimo widocznego ograniczenia ruchu pojazdów.

Czy zmiany w konsumpcji wpłynęły na gospodarkę?

Kwarantanna i ograniczenie wychodzenia z domów mocno wpłynęło na nasz styl konsumpcji. Wychodzimy tylko, kiedy to konieczne. Czy jest to równoznaczne, z tym, że struktura poboru energii uległa zmianie?

– W porównywalnym okresie zeszłego roku obecnie nie zmieniła się również aktywność energetyki ani przemysłu, który w dużej mierze wykorzystuje gaz jako paliwo. Duże znaczenie w ocenach jakości powietrza w tym roku ma relatywnie wysoka temperatura, która powoduje niższe zapotrzebowanie na ciepło, tym samym wpływając na mniejszą ilość spalanego paliwa do celów grzewczych. Należy zaznaczyć, że wyższe niż przeciętnie tegoroczne temperatury w lutym i marcu oraz przebywanie społeczeństwa w domach, lokalnie mogło spowodować wyższą emisję wynikającą z rekreacyjnego i częstszego uruchomienia kominków, kosztem innych systemów grzewczych, np. pieców gazowych. Taka sytuacja nie ma miejsca, gdy ludzie przebywają w pracy. Tak więc ocena wpływu koronawirusa na jakość powietrza jest wielowątkowa i w wielu przypadkach niejednoznaczna, a autorytatywne stwierdzenia pojawiające się w prasie o znacznej jej poprawie z powodu koronawirusa, jak na razie nie mają większego uzasadnienia – dodaje Krzysztof Skotak, kierownik Ośrodka Ochrony Atmosfery IOŚ-PIB, realizującego projekt Klimada 2.0.

Przy tego typu analizach należy rozważyć wszystkie potencjalne czynniki mogące mieć wpływ na jakość powietrza, w tym również wpływ warunków meteorologicznych i klimatycznych (w tym prędkości i kierunki wiatrów), podjęte wcześniej decyzje mające na celu redukcję emisji (np. wymiana pieców, wprowadzenie norm jakości paliw stałych itd.) czy zmianę zachowań ludzi (dogrzewanie domów źródłami emisyjnymi, przy nadal niskich temperaturach nocą).

Czy koronawirus faktycznie ma wpływ na jakość powietrza?

Czy rzeczywiście mniejsze natężenie ruchu na ulicach spowodowało znaczącą poprawę jakości powietrza? Wyniki pomiarów wskazują, że w niewielkim stopniu i mogą to być zmiany krótkotrwałe. Na jakość powietrza kluczowy wpływ mają długofalowe działania mogące przyczynić się do zmian w wielkości oraz strukturze emisji zanieczyszczeń do atmosfery. Takim przykładem są m.in. rozporządzenia w kwestii zmian sposobu produkcji energii (np. postać miksu energetycznego), wprowadzenie przepisów prawnych dotyczących jakości paliw stałych, wdrożenie w życie uchwał antysmogowych czy finansowanie wymiany pieców na niskoemisyjne lub przepisy ograniczające poruszanie się pojazdów w centrach miast. W takim przypadku o poprawie jakości powietrza decyduje konsekwencja w realizowaniu podjętych decyzji i kontrola ich przestrzegania.

Nasza redakcja uchwyciła puste ulice Warszawy, które dziś były ciche i pełne magii. Opustoszała Warszawa w czystym słońcu odsłoniła swe najpiękniejsze oblicze architektoniczne. Kto miał szansę zobaczyć miasto bez tłumów i ulicznej wrzawy ten szczęściarz.

Zobacz nasz fotoreportaż: