Książka „Ale Sajgon!”

jest fikcyjnym zapisem przeżyć autorki w Wietnamie i przewodnikiem po nurtujących pytaniach:

•      Skąd wzięło się powiedzenie „Ale Sajgon!”?
•      Gdzie znaleźć palarnię opium?
•      Od czego zachodzą w ciążę wietnamskie kobiety?
•      Jak przechytrzyć bin Ladena w wynajmie domu?
•      Jak bezpiecznie przewieźć dziecko w miednicy?
•      Jak przeżyć dengę w tropikach?
•      Ile kilogramów żywej wagi potrzeba do wstrzymania ruchu przy operze?
•      Ile kosztują męskie zaloty?
•      Dlaczego należy ukrywać jajka przed policją?
•      Czy jedzenie papierosów jest przyjemne?
•      Dlaczego foki na rowerach mają zakaz wjazdu na ulice?

Wszelkie podobieństwo do prawdziwych osób, miejsc i zdarzeń jest nieprzypadkowe.

E-book Ale Sajgon! wydany został w systemie Empik selfpublishing. Dostępny w sprzedaży od 17 maja br. na stronie Empik oraz w aplikacji mobilnej Empik Go. Pozycja polecana pasjonatom podróży oraz wszystkim tym, którzy są ciekawi świata, cenią humor i lekkie pióro.

„Po ponad dwóch dekadach spędzonych w Wietnamie, mam przyjemność podzielić się z Czytelnikami barwnymi historiami z tego fascynującego kraju. Dlaczego tytuł „Ale Sajgon!”? Bo życie w tym mieście to nieustanne przygody, inspirujące i niebanalne sytuacje, od kulturowych zaskoczeń po niezwykłe przyjaźnie. Mam nadzieję, że ta książka dostarczy Czytelnikom  radości i ochoty na bliższe poznanie Wietnamu. Zapraszam do wspólnej podróży.  – Beata Ufniarz, autorka książki Ale Sajgon!

Beata Ufniarz

ur. w 1974 roku. Zwiedziła ponad 50 krajów i im więcej podróżuje, tym bardziej wierzy, że najlepiej żyje się w Sajgonie (obecnie Ho Chi Minh). Z wyksztalcenia romanistka, z zawodu finansistka, przeprowadziła się do Wietnamu w 2002 roku, dzięki splotowi okoliczności, które przekonały ją o słuszności i niezawisłości wyroków losu oraz dzięki filmowi Oliver’a Stone’a o Wietnamie: Pomiędzy niebem a ziemią, który w rzeczywistości powstał na…Filipinach. Jak mawiają Wietnamczycy: Same same but different.  

Więcej informacji: AleSajgon.com
Facebook: @AleSjagon
Instagram: @ale_sajgon_2024

Empik Selfpublishing to platforma umożliwiająca autorom samodzielną publikację swoich książek w formie e-booków. Dzięki niej autorzy mogą wydać swoje książki bez konieczności korzystania z tradycyjnych wydawnictw, co daje im większą niezależność i kontrolę nad procesem wydawniczym.

Czyta także: Beata w Azji w czasach pandemii | Fifty Up (50up.pl)

Futurystyczny portal, na co dzień łączący Lublin z Wilnem, stał się miejscem, które eksplodowało różowymi barwami. Przy obiekcie pozwalającym na żywo transmitować wideokonferencję z obu miast, postawiono stół tworzący iluzję najdłuższego na świecie – miejsca dzieli bowiem odległość 650 km.

Pretekstem do tego międzykulturowego spotkania, został chłodnik, czyli różowe danie uwielbiane zarówno przez nas, jak i naszych sąsiadów. To tylko wstęp do emocjonującego Pink Soup Fest, który odbędzie się już 1 czerwca w Wilnie.

Twórczynie internetowe pochodzące z Lublina, na co dzień promujące to miasto w mediach społecznościowych, przedstawiciele Miasta Lublin, a także – po drugiej stronie portalu, w Wilnie – zaproszeni przez Go Vilnius goście zasiedli przy jednym stole. Była to okazja do spróbowania różowych przysmaków, w tym buraka serwowanego w różny sposób. Stał się on niekwestionowanym królem tego wydarzenia. Nie zabrakło również tradycyjnego, litewskiego chłodnika z jajkiem – przyczyny całego zamieszania.

Lublin a Europejska Stolicy Kultury 2029

To nietypowe, ale i niezwykłe wydarzenie, które wpisuje się również w lubelskie starania o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029, ma na celu podkreślenie przyjaźni, która łączy Polskę i Litwę oraz oba miasta partnerskie: Lublin z Wilnem.

Łączy nas różowa zupa – chłodnik

Chłodnik stał się symbolem reprezentującym wspólną historię, tradycyjne danie kuchni polsko-litewskiej. Spotkanie przy portalu w Lublinie, mieście otwartym na ciekawe wydarzenia, jest zaproszeniem na uwielbianą przez Litwinów różową zupę.

Pink Soup Fest 2024

Fesriwal odbędzie się w sobotę 1 czerwca w Wilnie. To druga edycja kolorowego festiwalu, który powraca, aby celebrować šaltibarščiai. Litewska różowa zupa została uznana za najlepszą na świecie przez Taste Atlas. Ten letni przysmak zwyciężył z konkurentami z innych krajów, takimi jak hiszpańskie gazpacho i porra antequerana czy bułgarski tarator. W ubiegłorocznej edycji festiwalu wzięło udział aż 15 000 osób, które chciały skosztować różowych przysmaków, wziąć udział w aktywnościach tematycznych i przeżyć niezrównane doznania gastronomiczne.

Pink Soup Fest 2024 oficjalnie rozpocznie sezon letni w mieście, celebrując kolor różowy! Z ponad 100 partnerami, w tym: restauracjami, kawiarniami, pubami, klubami nocnymi, przewodnikami, przedsiębiorstwami, artystami i różnymi społecznościami, uczestnicy mogą spodziewać się szerokiego wyboru dań, przekąsek napojów i pamiątek inspirowanych chłodnikiem. Oprócz doświadczeń gastronomicznych festiwal zaoferuje różnorodną gamę innych aktywności, takich jak warsztaty kreatywne i koncerty na żywo. Pink Soup Fest jest przyjazny rodzinom, dlatego nie zabranie przestrzeni dostosowanej dla dzieci i młodzieży.

Więcej o Pink Soup Fest: https://www.govilnius.lt/festiwal-chlodnika

Zdjęcia wykonał: Aleksander Wolak, materiał prasowy Graylink

GO VILNIUS jest oficjalną agencją rozwoju turystyki i biznesu miasta Wilna. Agencja zapewnia odwiedzającym, inwestorom i przedsiębiorcom wszystkie niezbędne informacje na temat stolicy Litwy.

WILNO –  ZIELONA STOLICA EUROPY 2025 Komisja Europejska ogłosiła, że Wilno zostało laureatem nagrody Zielona Stolica Europy 2025, doceniając niezwykłą zdolność miasta do integrowania wysiłków na rzecz zrównoważonego rozwoju z dobrobytem mieszkańców. Wilno z powodzeniem połączyło różne inicjatywy mające na celu osiągnięcie czystego powietrza, czystej wody, ochrony różnorodności biologicznej, terenów zielonych i nie tylko. Jednym z innowacyjnych podejść Wilna do zaangażowania obywateli jest wykorzystanie dedykowanej aplikacji, umożliwiającej mieszkańcom udział w różnych aspektach zarządzania i planowania miasta. Program European Green Capital Awards działa od 2008 r., a Zielone Stolice w całej Europie kontynuują współpracę w ramach Sieci Zielonych Stolic, która obejmuje 36 miast. Sieć ta współpracuje w celu wdrożenia ambitnych pomysłów na poprawę sytuacji w miastach.

Fundacja w Góry Serca dostrzega piękno gór i poczucie wolności, jakie dają, a którego próżno szukać na „nizinach”. Chce dzielić się tymi uczuciami i emocjami z innymi, szczególnie z osobami, które na co dzień nie mają takich możliwości.

Góry dla niepełnosprawnych

Misją Fundacji jest znalezienie szlaku, który umożliwia osobom z niepełnosprawnościami odkrywanie piękna górskiego krajobrazu. Od lat działa z pasją i zaangażowaniem, by zapewnić im kompleksowe wsparcie w ich drodze, na inaczej nieosiągalne szczyty. Fundacja organizuje wyprawy, podczas których wszyscy uczestnicy mają okazję doświadczyć wyjątkowej atmosfery, która uczy jak poprzez aktywność budować silne i pozytywne relacje.

Jak działa Fundacja w Góry Serca?

Działa dzięki hojności darczyńców oraz zaangażowaniu wolontariuszy. Poświęcają oni swój czas i energię, by uczynić marzenia rzeczywistością. Fundacja ma za sobą wiele osiągnięć, ale cały czas dąży do doskonalenia swoich działań i dotarcia do jak najszerszego grona odbiorców.

Wyprawa na Śnieżkę

Z ogromną satysfakcją pragniemy ogłosić, że już 20 kwietnia wyrusza kolejna górska wyprawa na Śnieżkę. Wezmą w niej udział dwie wspaniałe dziewczynki – Pola Omielańczuk i Kornelia Kalbarczyk. Zachęcamy wszystkie media oraz społeczność lokalną do wsparcia naszej inicjatywy oraz do udziału w nadchodzącym wydarzeniu. Razem możemy uczynić więcej!

Poprzez aktywizację ludzi niepełnosprawnych, za pomocą specjalnie dostosowanego wózka, pragniemy nieść radość, pozytywną energię i zarażać pasją!

Więcej informacji na stronie Fundacji W Góry Serca.

Data wyprawy: 20 kwietnia 2024   
Miejsce: 58-540 Karpacz, Kościół Wang   
Godzina zbiórki: 10:30, start: 11:00

Oto kilka porad, które mogą być pomocne:

1. Planuj z rozsądkiem: Zdrowie i kondycja mogą mieć wpływ na tempo podróży i rodzaj aktywności, jaką możesz podejmować. Dlatego warto zaplanować podróż w sposób, który uwzględnia Twoje aktualne możliwości fizyczne. Planowanie jest fajne. Badania pokazały, że samo planowanie wyjazdu, wyczekiwanie dnia podróży i czytanie przewodników o danym kraju powoduje wzrost andydepresyjnych endorfin. To jeden z powodów, dla których warto planować wyjazd dużo wcześniej!
2. Dostosuj aktywności: Jeśli masz jakiekolwiek ograniczenia fizyczne, dostosuj aktywności do swoich potrzeb. Wybieraj destynacje i atrakcje, które są bardziej komfortowe i dostępne. Sprawdź, czy twój hotel np. nie jest położony na wysokim wzgórzu ze stromym podejściem, jeśli masz słabszą kondycję. Upewnij się, żebędziesz mógł zasnąć w pokoju usytuowanym przy hałaśliwej ulicy w ścisłym centrum rozrywkowym turystycznego miasteczka. Uważnie sprawdzaj wszystkie parametry hotelu lub wynajętego mieszkania.
3. Zadbaj o zdrowie: Przed podróżą zawsze warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli masz jakiekolwiek przewlekłe schorzenia lub potrzebujesz specjalnej opieki medycznej. Dobrze zorganizowana apteczka da poczucia bezpieczeństwa i będzie pod ręką na wypadek ew. kryzysu zdrowotnego.
4. Odpoczywaj: Pamiętaj, że podróżowanie może być męczące, zwłaszcza gdy jest związane z długimi lotami lub intensywnym zwiedzaniem. Dlatego warto planować dni odpoczynku, kiedy będziesz mógł/a zregenerować siły. Słynne Dolce Farniente ( słodkie lenistwo) jeszcze nigdy nie było dla nas tak dobre!
5. Unikaj zbyt intensywnych planów: Niektórzy podróżujący, niezależnie od wieku, popełniają błąd w planowaniu zbyt wielu atrakcji w krótkim czasie. To może prowadzić do przemęczenia i utraty radości z podróży. Lepiej jest poczuć moment, być tu i teraz, złapać radość z chwili sącząc rano kawę w uroczej knajpce z widokiem na morze, niż gonić za kolejnymi atrakcjami z przewodnika, by zdążyć przed zmierzchem i zaliczyć wszystkie.
6. Pamiętaj o ubezpieczeniu podróżnym: Ważne jest, aby mieć ubezpieczenie zdrowotne na wypadek nagłych sytuacji medycznych podczas podróży. Po 50-tce o zwykłe skręcenie kostki nie jest już tak trudno. Ubezpieczenie w podróży to zwykle koszt ok. 50-100 zł za osobę. W podróży po Europie dobrze mieć ze sobą kartę EKUZ, którą wyrobić możesz w swoim Urzędzie Miasta w ramach jednej wizyty.
7. Dowiedz się o lokalnej kulturze i zwyczajach: To pomoże Ci unikać nieporozumień i szanować miejscowych mieszkańców. Jeśli chcesz robić dobre pierwsze wrażenie na tzw. lokalsach naucz się w ich języku słówek: dzień dobry, dziękuję, poproszę, do widzenia.
8. Ciesz się lokalną kuchnią: Jednym z najwspanialszych aspektów podróżowania jest próbowanie lokalnych potraw. Spróbuj dań lub zwyczajnie – owoców, które są charakterystyczne dla danego regionu. Poznajemy świat i kulturę poprzez kuchnię. Smakuj nowe potrawy, delektuj się, poczuj tę cudowną inność smaków i bądź za to wdzięczny.
9. Rozwijaj się intelektualnie: Zwiedzanie miejsc o bogatej historii lub kulturze może być wspaniałym sposobem na naukę i rozwijanie swojej wiedzy. Z każdej podróży wracasz zawsze bogatszy, wiesz więcej i nikt ci tego nie zabierze. To Twoje doświadczenie.
10. Bądź otwarty na nowe znajomości: Poznawanie nowych osób może sprawić, że podróż stanie się jeszcze bardziej niezapomnianym doświadczeniem. Podróże pokazują nam, jak wiele jest naprawdę wspaniałych i dobrych ludzi. Uczą, że nie jesteśmy sami na tym świecie i w każdym zakątku globu znajdziemy kogoś, kto uśmiechnie się do nas lub nam pomoże.

Pamiętaj, że każda podróż jest indywidualnym doświadczeniem, dlatego ważne jest, aby dostosować ją do swoich własnych preferencji i potrzeb. Ciesz się podróżowaniem i korzystaj z każdej chwili! Zostało nam jeszcze trochę czasu i warto poznać i docenić świat, w którym żyjemy.

Finansistka z zawodu, pasjonatka tańca, jogi, nurkowania i podroży.  Autorka bloga „Miss Sajgon”. Wietnamską przygodę dzieli z partnerem Michaelem (Australijczykiem z Kolumbii) i trzema przygarniętymi kotami.  

Rzeczywistość Covid-19 w Wietnamie

Pandemia zastała mnie w domu, w Ho Chi Minh City. Wietnam wprowadził restrykcje już w połowie stycznia, kiedy wybuch epidemii w Chinach okazał się poważny. Dzielimy granicę z Chinami na północy, dodatkowo władze pamiętają epidemię SARS w 2003 roku i nie chciały ryzykować powtórnego chaosu.

Tak więc zaraz po Wietnamskim Nowym Roku, pod koniec stycznia, zamknięto szkoły i uruchomiono nauczanie online, ale poza tym życie toczyło się w miarę normalnie. Przez długi czas liczba zarażonych pozostawała na poziomie 37-miu przypadków. Dlatego jeszcze w lutym zdecydowałam się na wakacje na Bali. Ale już dwa tygodnie później sytuacja stała się krytyczna i ogłoszono dalsze restrykcje. Wszyscy, którzy wjechali do kraju po 8 marca musieli zgłosić się do władz sanitarnych i poddać kwarantannie. Byłam wdzięczna zbiegowi okoliczności i własnej intuicji, że wróciłam na czas.

Wzrost liczby zakażeń nastąpił wraz z turystami powracającymi z zimowych ferii w Europie, na początku marca.  W odpowiedzi na to zamknięto granice, anulowano loty zagraniczne, zamknięto placówki handlowe, biura i miejsca zgromadzeń publicznych. Nie doświadczyliśmy jednak lockdownu na miarę wielu krajów europejskich. Część firm pozostawała otwarta, choć promowano pracę zdalną. Sklepy spożywcze również pozostawały otwarte. Ale wprowadzono surowy obowiązek noszenia masek.

Socjalistyczna dyscyplina społeczna

Maski nie są niczym nowym w Wietnamie i większość ludzi nosi je codzienne, jako ochronę przez zanieczyszczeniem powietrza. Trudniej było dostosować się obcokrajowcom, co budziło oburzenie Wietnamczyków. Sklepy nadal nie wpuszczają osób bez masek, więc ta dyscyplina szybko się stała codziennością. Ponadto wprowadzono obowiązkowe pomiary temperatury w miejscach publicznych i utrzymywanie dystansu. Rząd uruchomił linie SMS-ową, która przypominała o przestrzeganiu zasad, a ulice obwieszono plakatami propagandowymi.

Gdy w momencie wzrostu liczby zakażeń w HCMC City zdiagnozowano ponad 20 przypadków zarażeń w popularnym wśród cudzoziemców barze, nastąpiła fala krytyki przyjezdnych, czasami wręcz ostracyzmu. Ale i tu władze zareagowały natychmiast, grożąc karami za dyskryminację w świadczeniu usług i ogólnie w kontaktach społecznych. Wprowadzono też kary (łącznie z karą więzienia) za rozprzestrzenianie fałszywych informacji na temat epidemii oraz za spekulowanie w handlu materiałami ochronnymi. Faktycznie, od początku epidemii, nie tylko nie brakowało masek, rękawiczek i produktów antybakteryjnych – ale powszechnie udostępniono je za darmo mieszkańcom apartamentowców, klientom sklepów i pasażerom środków transportu.

Obowiązkowa kwarantanna została zorganizowana dla ponad 50 000 osób – często w byłych ośrodkach wojskowych albo w byłych obozach reedukacyjnych. Warunki skromne, ale co ciekawe, wszystkie koszty zostały pokryte przez rząd – zarówno dla miejscowych, jak zagranicznych osób.

Samopomoc made in Vietnam

Wietnamczycy są narodem żyjącym w społecznościach i rodzinach wielopokoleniowych, stąd akcje pomocowe rodziły się spontanicznie. Powstawały jadłodajnie dla najuboższych, a nawet ryżomaty wydające ryż dla potrzebujących. Wielu właścicieli mieszkań czy lokali handlowych proponowało obniżki czynszu, rząd wprowadził redukcje i odroczenia podatków, banki zniosły opłaty za usługi i nawet pompowanie roweru oferowano za darmo w ramach solidarności społecznej.  

Idealne miejsce na przetrwanie

Od początku pandemii wiedziałam, że Wietnam jest idealnym miejscem na jej przetrwanie. Chociaż tutejsza służba zdrowia nie jest na światowym poziomie, to połączenie surowych zasad narzuconych przez władze, dokładne badanie zarażonych oraz tych, którzy mogli mieć z nimi kontakt, do tego dyscyplina społeczna sprawiły, że Wietnam stawiany jest na świecie za przykład w walce z pandemią.

Wietnam zasadniczo jest bardzo bezpiecznym krajem i to poczucie wręcz wzmocniło się podczas pandemii. Wszyscy znani mi cudzoziemcy twierdzą, że to najlepsze miejsce na przetrwanie kryzysu – niewielka liczba zakażeń, ścisła kontrola epidemii, brak surowego lockdownu, do tego życzliwość i solidarność okazywane przez Wietnamczyków. Co ważne, na żadnym etapie pandemii nie miały miejsca braki w zaopatrzeniu – ani podstawowych produktów, ani masek, ani papieru toaletowego. W efekcie, nawet najwięksi krytycy rządu wyrażają się z pełnym uznaniem o jego postawie wobec epidemii.

Życie prywatne w czasach zarazy

W moim przypadku kryzys zbiegł się z decyzją o zawodowym urlopie. Ten rok miał być wymarzoną przerwą w zabójczym tempie, w jakim żyłam przez ostatnie lata. Miał to być czas wypełniony podróżami, przyjemnościami, planami samorealizacji i prywatnymi projektami. Cóż, przewidziałam wszystko, poza epidemią na skalę światową. Spędzałam więc czas w domu, ciesząc się urokami życia w zwolnionym tempie. Niestety, kiedy zamknięto moją szkołę tańca, basen i salon masażu, z przyjemności pozostało mi napastliwe głaskanie kociej rodziny.

Mój partner nadzoruje rządowy projekt budowy i jego zawodowa rutyna nie uległa zmianie. Natomiast życie społeczne ograniczało się do nas dwojga, naszej ukochanej pomocy Mai i trzech kotów. Teraz doceniamy ulotność aktywności, które wcześniej uznawaliśmy za naturalnie dostępne. Martwi mnie tylko brak jasności co do najbliższej przyszłości – planowałam odwiedzić rodzinę w Polsce lecz trudno cokolwiek zaplanować. Pozostaje mieć nadzieję, że uda mi się spędzić rodzinne święta i uściskać rodziców w ich 50-tą rocznicę ślubu.

Życie domowe w czasach zarazy

Obserwowałam, jak zmienia się życie znajomych posiadających dzieci. Szkoły były zamknięte przez cztery miesiące i sytuacja była nie do pozazdroszczenia. Większość dzieci miało więcej prac domowych niż w normalnym trybie, ale pozbawione kontaktu z rówieśnikami popadały w przygnębienie. Na początku maja otwarto ponownie szkoły i choć to ostatni miesiąc roku szkolnego, wszyscy – i dzieci, i rodzice – przyjęli tę decyzję z entuzjazmem.

Przez ostatnie 3 lata pracowałam jako dyrektor finansowy w międzynarodowej firmie reklamowej, odpowiadając za rejon Azji Południowo-Wschodniej. Dużo podróżowałam, głównie do Kambodży, Tajlandii i Birmy. Cieszę się, że decyzję o odejściu podjęłam przed nastaniem pandemii – częste podróże byłyby ryzykowne, stresujące, czy wreszcie niemożliwe. Dzięki przerwie zawodowej wróciłam do dawno odkładanych prywatnych projektów: planów wydania książki, rozwoju własnej marki w dziedzinie tańca i edukacji, sformalizowania kwalifikacji trenera fitness i jogi. Mam znów czas na naukę hiszpańskiego, niespiesznie smakuję dobrą literaturę i kinematografię. Odkrywam zalety gotowania i pielęgnacji ogródka. Doglądam pozbawione pieszczot koty i odnawiam kontakty z przyjaciółmi. Zdaję sobie sprawę, że jestem w komfortowej sytuacji i dziękuję sobie i losowi, że kryzys mnie bezpośrednio nie dotknął.

Życie po czasie zarazy

Mam wrażenie, że zmieniły się powszechne zachowania w kwestii konsumpcji. Popęd za pieniądzem ustąpił potrzebie przeżycia niewielkim kosztem, ale w dobrym zdrowiu. Obserwuję z podziwem stoicyzm i pogodę ducha osób o niskich zarobkach i niewielkich kosztach utrzymania, w przeciwieństwie do przepełnionych paniką ludzi o dotychczas wysokich zarobkach i wysokim standardzie utrzymania. Okazuje się, że nie można wiecznie żyć na kredyt. Doceniamy drobne przyjemności i cenimy wartości, które dotąd uważaliśmy za oczywiste. Okazuje się, że możemy żyć bez niepotrzebnych zakupów, podroży i zbędnego blichtru. Zdalna praca, okazuje się teraz czymś normalnym i nie wpływa na wydajność, natomiast zmusza do kreatywnych rozwiązań. Solidarność międzyludzka przeżywa rozkwit. Wczoraj wzruszyłam się do łez czytając o wietnamskich ochotnikach do przeszczepu płuca dla brytyjskiego pilota, który zyskał niewdzięczny rozgłos, jako zarzewie wirusa w mojej dzielnicy i który do dzisiaj przebywa w ciężkim stanie na oddziale intensywnej opieki. Mam nadzieję, że te zachowania nie okażą się jedynie trendem, a staną się nową rzeczywistością.

Opowiadała Beata Ufniarz.
Zdjęcia: archiwum prywatne.

Stocznia Gdańska to polski kandydat do wpisania na prestiżową listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Miejsce to zasługuje na ochronę i upamiętnienie ze względów na swoją wyjątkowość. Jest zarówno kolebką Solidarności jak i miejscem unikalnego dziedzictwa przemysłowego. Trzeba pamiętać, że był to jeden z największych zakładów przemysłowych czasu PRL, ale też doskonały przykład innowacyjnej myśli technologicznej. Tutaj zespół pod kierownictwem inż. Jerzego Doerffera opracował, np. nowatorskie rozwiązanie procesu konstrukcyjnego, polegające na montażu całego kadłuba w obrotowym łożu, co umożliwiło wykonywanie spawania dna i burt kadłuba w pozycji poziomej. Powstał tam także SS Sołdek – masowiec o napędzie parowym, który stał się prototypem dla małych masowców typu B30. To tylko kilka osiągnięć z długiej, imponującej listy.
Warto pamiętać, że poza ważną rolą produkcyjną, gdański kompleks odgrywał też ogromnie istotną rolę społeczną. Stocznia Gdańska była miastem w mieście – w szczytowym momencie zatrudniała 17 tys. osób, które przyjeżdżały z całego kraju w poszukiwaniu pewnej pensji i zajęcia. Pracownicy często chcieli dorobić do podstawowego wynagrodzenia, dlatego każdego dnia spędzali tam nawet 12 godzin. To powodowało, że na terenie zakładu powstawały liczne obiekty socjalne, m.in. żłobek i przedszkole, które zapewniały opiekę dzieciom zatrudnionych w stoczni, szpital, przychodnia, ale też punkty usługowe, np. krawiec czy pralnia. Bardzo rozbudowana była także baza gastronomiczna.

Pracownicy korzystali z nieistniającej dziś stołówki centralnej, która znajdowała się przy Bramie nr 2, były też mobilne pojazdy, gdzie sprzedawano kanapki. Można było również posilić się w licznych barach. Niektóre z nich przetrwały zresztą do dziś jak chociażby „I smaczniej, i taniej”, gdzie można zjeść w dawnym stylu, np. flaki czy grochówkę i raczyć się atmosferą miejsca: zachował się tam wystrój z lat 70. i 80. – mówi Tomasz Błyskosz, kierownik oddziału terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Gdańsku

Przerwy obiadowe były też świetnym pretekstem do spotkań i pogaduszek, a przede wszystkim do chwili odpoczynku. Należy pamiętać, że praca w stoczni była niezwykle wykańczająca, często wiązała się z ekstremalną temperaturą i szkodliwymi pyłami. Dlatego momenty, gdy można było się od niej oderwać, były wyjątkowo potrzebne, zwłaszcza gdy dniówka trwała kilkanaście godzin.

Zabawa w rytm hitów Paula Anki i Piotra Szczepanika

Stoczniowcy spędzali razem czas także po pracy na wspólnych zajęciach i rozrywkach. Wybierali się na pikniki, grzybobrania, wspólne rajdy piesze i rowerowe. Zarządcy kompleksu dbali także o rozrywkę kulturalną, której jednym z centralnych punktów od 1956 roku były wydarzenia odbywające się w hali widowiskowej. Jeśli ktoś myśli, że występowały tam wyłącznie zespoły zakładowe, jest w grubym błędzie. Widzowie mogli tam podziwiać największe gwiazdy polskiej estrady, m.in. Annę German, Sławę Przybylską, Piotra Szczepanika. Pojawiali się tam również artyści światowego formatu. W 1959 roku była to słynna francuska piosenkarka i aktorka, a jednocześnie agentka wywiadu Josephine Baker, w 1963 roku Paul Anka – wykonawca słynnego hitu „Diana”, a w 1966 roku legendarna Marlene Dietrich, która zasłynęła rolą w „Błękitnym aniele” oraz protestami przeciwko III Rzeszy. Historię hali zakończył tragiczny pożar w 1994 roku, który wybuchł podczas koncertu znanej trójmiejskiej grupy „Golden Life”. Bilans pożaru to zabici i kilkaset rannych. Aby upamiętnić to wydarzenie zespół nagrał utwór, pt. „Życie choć piękne tak kruche jest”, a w miejscu głównego wejścia do obiektu pojawiła się tablica pamiątkowa ze słowami piosenki.

Na odreagowanie stresu? Najlepsze kwiatki lub karate!

Na co dzień stoczniowcy mogli korzystać też z oferty bibliotek, świetlic, domów kultury, teatrów czy muzeów. Filmy słuszne światopoglądowo wyświetlało od 1959 roku kino Panorama, które jednak zostało zamknięte po wypadku z udziałem jednego z widzów. Najważniejsze wiadomości przekazywały pracownikom wewnętrzna gazeta i radiowęzeł.
W zakładzie prężnie rozwijało się również życie sportowe. Działała, m.in. drużyna piłkarska, sekcja bokserska, karate, zapaśnicza, tenisa stołowego, żeglarska i piłki ręcznej. W budynku 93b mieściła się hala sportowa, w której ćwiczyły też kluby miejskie, niemające własnego miejsca do trenowania.

Pracownicy starali się jakoś oswoić industrialną przestrzeń, w której spędzali większość swojej doby także pod względem estetycznym. Tak aby nie kojarzyła im się wyłącznie z produkcją i godzinami spędzanymi na pracy. – Charakterystycznym przykładem tego zaprzyjaźniania się z otoczeniem były ogródki zakładowe. Najczęściej kobiety sadziły tam kwiaty, w efekcie ich działań po halach pięły się też bluszcze. Wyglądało to niezwykle ciekawie, kiedy elementy statków jadące po szynach w stoczniowej scenerii mijały po drodze kolorowe klomby i pełne zieleni mury. – Tomasz Błyskosz, kierownik oddziału terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Gdańsku

Walka o godną pracę ważniejsza niż rozrywka

Wszystkie te udogodnienia, którymi chwaliła się komunistyczna władza, nie rekompensowały jednak codziennych trudów. Początkowo pewna praca z czasem była coraz cięższa i gorzej opłacana, a wiele rodzin z trudem wiązało koniec z końcem. Stoczniowcy zamiast wokół rozrywek, zaczęli integrować się wokół walki o poprawę swoich warunków bytowych i walki o wolność. 14 grudnia 1970 roku na wieść o podwyżkach cen mięsa i innych artykułów spożywczych rozpoczęli strajk, który podejmowały inne zakłady, aż w końcu został krwawo stłumiony przez rządzących. Kolejny protest wybuchł w lipcu 1980 roku po zwolnieniu Anny Walentynowicz, która głośno domagała się poprawy warunków pracy. Wystąpienie stoczniowców zmieniło się w ogólnopolską walkę z reżimem, która w efekcie doprowadziła do trwałych przemian ustrojowych i obalenia komunizmu w Polsce.

Boston został założony w roku 1630, kiedy to rybacy hiszpańscy i portugalscy żeglowali po Zatoce Massachusetts w poszukiwaniu ryb lub schronienia przed sztormem. Od zawsze nierozerwalnie związany z morzem. Jest jednym z najstarszych i ze względów kulturowych najważniejszych miast w Stanach Zjednoczonych. Jest to także jedno z najważniejszych i najbogatszych miast Wschodniego Wybrzeża. Ostatecznie do brzegu przybili i osiedlili się Anglicy. Dlatego Boston uznawany jest za kolebkę USA, a także miasto bardziej europejskie, niż amerykańskie.  Ślady imperialistycznych rządów Anglii pozostały nie tylko w architekturze miasta (czerwona cegła), języku (wyczuwalny akcent angielski), ale także w obyczajowości i kuchni tego regionu.

Boston wiedzie prym w dziedzinie nauk, w tym nauk technologicznych. Na przedmieściach Bostonu w Cambridge, znajduje się najstarszy amerykański Uniwersytet Harvarda, założony w 1636 r.  oraz w Bostonie renomowana politechnika Massachusetts Institute of Technology (MIT), jedna z najbardziej prestiżowych uczelni technicznych w USA.  Warto je odwiedzić, usiąść na trawniku lub schodach biblioteki i poczuć wyjątkową atmosferę studencką.  

Boston Common
Przepiękny park w sercu miasta, gdzie można poleżeć na trawie i poobserwować bostończyków. Warto zarezerwować tutaj przynajmniej 2 godziny. Można spacerować, wypić kawę, obserwować przechodniów oraz leniwie pływające słynne łódki – łabędzie (Boston Swan Boats).

Boston Swan Boats  –  słynne bostońskie łabędzie, w sezonie letnim pływają po jeziorze już od 1877 roku. To popularna letnia aktywność w Bostonie zarówno wśród turystów, jak i mieszkańców. Podczas wycieczki łodzią zobaczysz kaczki krzyżówki, prawdziwe łabędzie oraz małą wyspę znaną z bajki dla dzieci Make Way for Ducklings. Jeśli więc odwiedzasz Boston i szukasz miejsc, które pozwolą uchwycić esencję miasta, to łódki – łabędzie powinny znajdować się na szczycie listy. Po ponad 140. latach są ikonami kultury bostońskiej.  

Make Way for Ducklings –  tu w ogrodzie publicznym znajdziesz słynny pomnik kaczek autorstwa Nancy Schön, postawiony niedaleko rogu Beacon Street i Charles Street.  Warto zobaczyć słynną postać z bajki – panią Mallard i jej osiem kaczątek. Zarówno dorośli jak i dzieci doceniają urok tego pomnika, zwłaszcza, że często są przebierane na różne świąteczne okazje.

Boston Trial
Szlak Wolności liczący 4 km długości,  prowadzi przez najważniejsze historycznie miejsca dla historii kraju. Trasa jest dobrze oznaczona linią z czerwonej cegły i obejmuje najważniejsze budynki, stare cmentarze i kościoły, a kończy się w porcie z zabytkowymi okrętami. Wystarczy podążać za paskiem wyłożonym czerwoną cegłą w chodniku. Ta wycieczka to doskonały sposób na poznanie historii niepodległościowych ruchów USA.  Jeśli jesteś w Bostonie jeden dzień  – zrób Boston Trial.

New State House
Tuż przy parku Boston Common znajduje się zabytkowa siedziba rządu stanu Massachusetts od 1798 roku.  Drewnianą kopułę tego obiektu pokryto 24-karatowym złotem, która wygląda oszałamiająco w słoneczny dzień. Warto wejść do budynku schodami, przez drzwi, za posągiem Prostytutki. Na piętrze w sali doryckiej, znajduje się biuro informacji turystycznej, gdzie możesz wziąć udział w bezpłatnej wycieczce z przewodnikiem po salach budynku.  To historyczny zabytek narodowy, jest uważany za arcydzieło architektury w stylu federalnym. Oliver Wendall Holmes ogłosił: „Boston State House to centrum Układu Słonecznego”. Co ważne, właśnie z tego miejsca rozpoczyna się trasa Boston Trial.

Old State House
Kolejny ciekawy budynek wybudowany w 1713 roku. Dawna siedziba sądu. Historyczna perełka, która przetrwała, otoczona szklanymi nowoczesnymi biurowcami. Miejsce gdzie historia spotyka się ze współczesnościa.

Old South Meeting House
Historyczny Dom Spotkań warto odwiedzić w ramach Boston Trial. W tym miejscu, na spotkaniu rewolucjonistów, podjęto decyzję o rozpoczęciu Boston Tea Party i wrzuceniu do zatoki 340. skrzynek herbaty. Można tu zobaczyć, zachowane z tamtego okresu, liście herbaty oraz etykietę ze skrzynek z herbatą z Boston Tea Party. Ponadto, przenośne biurko Johna Hancocka oraz pomnik zniewolonego poety Phillisa Wheatleya. Fascynujące miejsce dla amatorów historii kolonialnego Bostonu. Do dziś w budynku spotykają się działacze na rzecz  sprawiedliwości społecznej w USA.   

Duck Tours
Turystyczne wycieczki po mieście pojazdami amfibiami, które są replikami pojazdów z II wojny światowej. Rzecz niebywała. Pojazdy wyglądają bardzo oryginalnie i kolorowo, a świeżo przybyłego turystę poznać po zachwycie na ich widok. Część trasy „kaczek” wiedzie drogą lądową, część po rzece Charles, gdzie pojazd zamienia się w łódkę. Wycieczka z przewodnikiem trwa ponad godzinę. Kto zna angielski, świetnie się ubawi po pachy. Polecamy tę atrakcję, bo to unikatowa rzecz dla Europejczyka.

Galeria:

A co wypada zjeść na koniec wycieczki? Oczywiście homara!

W kuchni wschodniego wybrzeża zwykle jest nadziewany masą z bułki i mięsa homara, z dodatkiem selera naciowego. To bardzo popularny rarytas, ale też niestety drogi. Jeśli więc cena powali na kolana, warto wybrać w zamian kukurydziany chowder. Znajdziecie go w każdym pubie lub restauracji. Będzie równie pysznie. Smacznego!