• 33 proc. badanych przyznaje, że największym wrogiem dobrego snu są codzienne zmartwienia i stres
• 74 proc. używa telefonów komórkowych w łóżku
• 60 proc. chciałoby poznać nowe informacje lub strategie, które mogłyby poprawić jakość ich snu

Celem piątej już edycji międzynarodowego badania ankietowego firmy Philips, przeprowadzonego wśród 13 tys. dorosłych w 13. krajach na całym świecie było zrozumienie podejścia ludzi do snu oraz zachowań z nim związanych.

Wnioski, jakie płyną z raportu jasno pokazują, że ponad połowa ankietowanych nie jest usatysfakcjonowana jakością swojego snu, a wśród czynników, które są największym dystraktorem, znalazły się: stres oraz ciągłe korzystanie z telefonów komórkowych.

Stres i zmartwienia głównymi wrogami dobrego snu

Tylko 49 proc. ankietowanych jest zadowolonych z jakości swojego snu, a 33 proc. uważa, że zmartwienia i stres to czynniki, które mają największy – negatywny – wpływ na sen. Niestety, w porównaniu do poprzedniej edycji badania, pomimo znaczącej świadomości problemu, mniej osób podejmuje działania, by poprawić jakość swojego snu – ludzie rzadziej korzystają z dostępnych technik i strategii poprawiających jego jakość. Na przykład czytanie przed snem w 2019 roku deklarowało 39 proc. badanych, a w tym roku zaledwie 28 proc. 

To niepokojące, że coraz mniej osób próbuje poprawić jakość swojego snu. To przecież niezwykle wartościowy odpoczynek, niezbędny dla  organizmu. Jego niedobór wpływa zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne. Naszym obowiązkiem jest edukacja w zakresie dostępnych metod poprawy jakości snu oraz działań, które  należy podjąć, aby osiągnąć pożądane, pozytywne rezultaty w tym obszarze. – powiedział dr Mark Aloia, ekspert ds. snu w firmie Philips. – W nowej dekadzie XXI wieku Philips m.in. skupia się właśnie na tworzeniu technologii wspierającej każdy element ekosystemu snu, poprawy jego jakości, a co za tym idzie odczuwania większej radości z życia. – dodał dr Aloia.

Społeczne i technologiczne podłoże problemów ze snem

Czynniki wpływające negatywnie na jakość snu mają podłoże zarówno społeczne, jak i technologiczne. Wbrew zaleceniom ekspertów, aż 39 proc. osób używa telefonu przed zaśnięciem lub od razu po obudzeniu, co przekłada się na niewystarczającą regenerację organizmu podczas snu. Z kolei aż 36 proc. ankietowanych, będących obecnie w związku, przyznaje, że aby lepiej się wyspać, czasami decyduje się spać osobno. Ponadto 30 proc. potwierdza, że problemy ze snem wpływają negatywnie na ich relację z bliską osobą.

Dane z tegorocznego raportu pokazują także, że w porównaniu do poprzedniej edycji badania, mniej osób zmaga się z bezsennością, chrapie lub ma problem z adaptacją do pracy na nocną zmianę i chronicznym bólem głowy. Jednak niemal tyle samo ankietowanych co w zeszłym roku, cierpi na zespół bezdechu sennego. Spośród tych, którzy zmagają się z tym problemem, 51 proc. przyznaje, że ma on wpływ na ich związek. Pomimo istnienia wielu sposobów leczenia bezdechu, aż 48 proc. osób uważa, że nie jest w stanie w żaden sposób walczyć ze swoim schorzeniem.

Chcemy wiedzieć, jak radzić sobie z problemami ze snem

Pomimo spadkowej tendencji do podejmowania codziennych działań, mających na celu poprawę jakości snu, ankietowani przyznają, że chętnie szukają fachowej pomocy. 60 proc. osób deklaruje zainteresowanie informacjami oraz metodami walki z problemami związanymi ze snem, a 65 proc. skonsultowało lub chętnie skonsultuje swoje problemy z lekarzem pierwszego kontaktu. Respondenci przyznają także, że oprócz wspomnianego wcześniej czytania (28 proc.) równie chętnie stosują oglądanie telewizji (33 proc.) jako metodę walki z zaburzeniami snu. Ponadto aż 87 proc. badanych jest przekonanych o pozytywnym działaniu dobrego jakościowo snu na ich zdrowie psychiczne oraz fizyczne.

Nawet 50–60 proc. populacji ma jakiś problem związany ze snem. Przede wszystkim nie wysypiamy się wystarczająco, śpiąc poniżej 7 godzin na dobę. Obserwujemy także bardziej złożone problemy, takie jak bezsenność, insomnie, parasomnie i bezdech senny – Michał Grzybowski, dyrektor Działu Zaburzeń Snu i Oddychania w krajach Europy Środkowo-Wschodniej w Philips. – Warto zadbać o poprawę jakości swojego snu. Ma on znaczący wpływ na nasze zdrowie, samopoczucie i ogólne funkcjonowanie. Zbyt mała ilość lub niska jakość snu mogą prowadzić do zaburzeń funkcji poznawczych, koncentracji, a następnie do problemów zdrowotnych – zawałów, nadciśnienia czy cukrzycy.  – dodał Grzybowski.

Co możesz dla siebie zrobić?

• Wyłącz przed snem urządzenia elektryczne, bądź off-line. Telefon zostaw w drugim pomieszczeniu.
• Weź książkę do ręki. Nawet ta najciekawsza w końcu Cię uśpi.
• Zafunduj sobie wieczorową porą gorącą kąpiel.
• Zaparz herbatę z rumianku z miodem lub zamieszaj kakao z mlekiem. Oba napoje wyciszą Cię i delikatnie wprowadzą na właściwy tor do spokojnego snu.
• Zjedz węglowodanową kolację. Węglowodany jako ostatni posiłek w ciągu dnia najlepiej sprawdzają się nawet w dietach odchudzających. Sprawiają, że lepiej śpimy, niż ma to miejsce po kolacji białkowej.
• Wąchaj lawendowe aromaty.
• Odsuń od siebie wszystkie problemy i sprawy niezałatwione. Rano do nich wrócisz.
• Nigdy nie zasypiaj pokłócony z partnerem. Nie ma mowy o wyspaniu się. Kortyzol we krwi na to nie pozwoli.
• Zainwestuj w bawełnianą „oddychającą” piżamę. Ciało też potrzebuje tlenu.
• Przewietrz sypialnię przed snem i zakręć kaloryfer, jeśli w domu czujesz, że jest za ciepło. Dla snu zawsze lepiej chłodniej, niż cieplej.

Dobranoc

Choć w najbliższych miesiącach to pracownicy mają stanowić o sile przedsiębiorstwa, ale ich samopoczucie pozostawia wiele do życzenia. Pandemia COVID-19 uwypukliła problemy na linii zatrudniony-przełożony i postawiła przed kadrą kierowniczą nowe wyzwania.

Jak wskazują wyniki badania „People at Work 2021: A Global Workforce View” przeprowadzonego przez firmę ADP, światowego lidera usług kadrowo-płacowych, niemal 40 proc. Polaków uważa, iż ich pracodawca w trakcie pandemii nie zapewnił im finansowego well-beingu, czyli komfortu psychicznego wynikającego z poczucia bezpieczeństwa finansowego. Z kolei 24 proc. uczestników ankiety „Candidate Pulse” autorstwa firmy Michael Page stwierdziło, że ze względu na pracę zdalną towarzyszy im poczucie izolacji. Okazuje się jednak, że to nie samotność jest największą bolączką pracowników. 50 proc. badanych przyznało, że podczas pandemii czuje większą presję ze strony pracodawcy niż wcześniej, a 49 proc. jest zdania, że ich praca nie jest wystarczająco doceniana. Zaburzenia w harmonii work-life balance zauważyło ponad 40 proc. respondentów[1]. Z drugiej strony, aż 44 proc. uczestników badania ADP wskazało, że podczas pandemii ich przełożeni zaczęli zwracać większą uwagę na terminowość oraz zaangażowanie swoich podwładnych.

– Pojęcie well-beingu w kontekście zawodowym znane jest od lat, jednak ostatnio, w trakcie pandemii COVID-19, zdecydowanie zyskało na znaczeniu. Problem w tym, że nieprzyzwyczajeni do funkcjonowania w nowych realiach pracodawcy wciąż nie wiedzą, jak zapewnić zatrudnionym psychiczny dobrostan. Z drugiej strony natomiast, dane rynkowe pokazują, iż kadra kierownicza szybko wdrożyła kroki mające usprawnić zarządzanie zespołem podczas pracy zdalnej. Jest to oczywiście słuszne podejście z punktu widzenia dbałości o zachowanie ciągłości firmy, jednak do jej właściwego funkcjonowania niezbędna jest również większa wrażliwość na potrzeby zespołu. To jedno z kluczowych wyzwań dla większości pracodawców na progu 2022 roku – wyjaśnia Anna Barbachowska, HR Business Partner w ADP Polska

Ludzie podstawą kultury pracy

Z ankiety „People at Work 2021: A Global Workforce View” wynika, że w najbliższych miesiącach kulturę pracy będą definiować ludzie oraz stawiane przed nimi cele. Nie ma zatem wątpliwości, iż odpowiednia komunikacja i dobre relacje z pracownikami to klucz do sukcesu. Ważnym elementem well-beingu pracowników są też różnego rodzaju benefity. Uczestnicy badania „Firma w trendzie zdrowia i zero waste” zrealizowanego przez Dailyfruits wskazali, że najważniejszymi są dla nich te wspierające zdrowie oraz związane z czasem pracy[2]. Zatrudniający są otwarci na tego typu innowacje, bo wiedzą, że w dłuższej perspektywie mogą być one dla nich opłacalne.

– Coraz większy odsetek pracodawców zdaje sobie sprawę, że ich relacje z pracownikami będą w przyszłości budować kulturę pracy w firmie. Z badania wynika, że już teraz ponad połowa polskich pracowników czuje, iż organizacja wspiera ich mentalny well-being. To optymistyczny wynik, choć oczywiście widać tu jeszcze spore pole do poprawy. Podobny odsetek respondentów wskazał, że pracodawca komunikuje się z nimi w sposób transparentny, a przecież komunikacja stanowi jeden z filarów właściwych relacji z zatrudnionymi. Budujące jest również to, jak uczestnicy badania zapatrują się na przyszłość w swojej firmie – ponad 75 proc. z nich jest wobec niej nastawionych optymistycznie – kończy Barbachowska.

[1] [1] https://www.prawo.pl/kadry/jak-pandemia-wplywa-na-pracownikow-jakie-dzialania-podejmuja,510759.html

[2] https://brief.pl/wellbeing-w-pracy-czyli-jakiego-dobrostanu-pragna-pracownicy-badanie/

To właśnie w tym okresie u dodatkowych 23% Polaków pojawiły się różnego rodzaju bóle, a kolejne 21% zaczęło mieć problemy ze snem. 51% zaczęło odczuwać częste spadki nastroju, a 41% sygnalizowało życie w ciągłym stresie.

Jak wynika z badań zrealizowanych dla marki Berimal przez instytut badawczy Zymetria, dwa lata pandemii COVID-19 wpłynęły zarówno naszą kondycję fizyczną, jak i psychiczną. Dolegliwości, które pojawiły się w tym okresie, to przede wszystkim różnego rodzaju bóle mięśni, stawów oraz głowy, spadek kondycji, koncentracji, a także nienajlepsze samopoczucie psychiczne związane ze stresem oraz poczuciem wycofania.

• Obecnie już blisko co drugi Polak (45%) cierpi na różnego rodzaju bóle (mięśni, stawów, głowy), z czego u ponad połowy badanych pojawiły się one właśnie w okresie pandemii COVID-19 (22% zgłaszało bóle jeszcze przed pandemią, u 23% pojawiły się już w okresie pandemii, teraz łącznie 45%).
• 35% Polaków zgłasza problemy z szybkim męczeniem się (przed pandemią ten problem sygnalizowało 16% badanych, w pandemii dodatkowe 19%).
• 32% Polaków ma problemy ze snem (przed pandemią było to 11%, wzrost o ponad 20% w okresie pandemii).
• 31% zauważyło spadek kondycji (8% przed pandemią, wzrost o 23% w pandemii).
• 39% przybrało na wadze, najczęściej od 3 do 5 kg.
• 36% ma poczucie wycofania.
• 25% ma słabsze relacje z bliskimi.

Pandemia wpłynęła w większym stopniu na zdrowie kobiet. Porównując dolegliwości zgłaszane przez obydwie płcie:

• 53% kobiet odczuwa różnego rodzaju bóle vs. 37% mężczyzn.
• 40% kobiet szybko się męczy vs. 29% mężczyzn.
• 37% kobiet ma problemy ze snem vs. 26% mężczyzn.
• wahania nastrojów dotyczą obecnie 39% kobiet vs 23% mężczyzn[1].

Jednak niezależnie od płci, ponad połowa wymienianych dolegliwości pojawiła się w okresie pandemii COVID-19. Czy w takim razie, mimo pogorszenia naszej kondycji fizycznej i psychicznej, zdecydowaliśmy się na kontakt z lekarzami – specjalistami? Jak wynika z badań – niekoniecznie.

Specjaliści, do których…nie chodziliśmy

Lekarzem, którego odwiedzaliśmy najczęściej w ostatnich dwóch latach był lekarz pierwszego kontaktu (45%, przynajmniej jedna wizyta lub teleporada). W pierwszej trójce znalazł się również stomatolog (43%, przynajmniej jedna wizyta w ciągu dwóch lat) oraz okulista (30%). Rzadziej korzystaliśmy z pomocy ginekologa lub androloga (24%), internisty (18%) oraz ortopedy (17%).

W pandemii z najmniejszą częstotliwością sięgaliśmy po poradę neurologa (14%), kardiologa (13%), psychiatry (11%), endokrynologa (11%), psychologa (8%), diabetologa (3%) i onkologa (3%). 16% Polaków w ciągu dwóch lat pandemii COVID-19 nie było u żadnego specjalisty.

Wśród najczęściej wykonywanych badań w okresie epidemii koronawirusa były badania krwi (65%), stomatologiczne (34%), USG (34%), badanie moczu oraz kału (34%), wzroku (29%), a także testy na COVID-19 (27%). 20% Polaków nie wykonało żadnych badań specjalistycznych.[2]

Słabsza kondycja, mniej ruchu i home office u 42% Polaków

Obecnie co trzeci Polak odczuwa spadek kondycji. Wynika to ze zamiany trybu życia – 42% z nas na skutek wprowadzenia obostrzeń pandemicznych przeniosła się na pracę w trybie home office. Zmiany w codzienności przełożyły się między innymi na problemy z metabolizmem (obecnie odczuwa je 12% badanych), a także dodatkowe kilogramy na wadze. Blisko 40% mieszkańców naszego kraju w ciągu ostatnich dwóch lat przytyło.

Na szczęście jest również światełko w tunelu. Polacy deklarujący pracę z domu zwrócili uwagę, że dzięki temu mają więcej czasu dla rodziny (58%), a także na spacery (47%)[3]. A regularna aktywność fizyczna przyczynia się nie tylko do poprawy samopoczucia fizycznego, ale również psychicznego, dlatego warto zachęcać do niej również najbliższych:

Ostatnie dwa lata były dla wszystkich dużym wyzwaniem. Jak widać z badań zrealizowanych dla marki Berimal, nasz tryb życia się zmienił. Konieczność pracy w trybie home office sprawiła, że ponad 30% Polaków zauważyło spadek kondycji fizycznej. Dodatkowo, jej spadkowi towarzyszy szybkie męczenie się  – skarży się na to już 35% z nas. Ten czas pokazał, jak cennym darem jest zdrowie, dlatego teraz – mając już pełną swobodę w zakresie poruszania się lub korzystania z miejsc, gdzie możemy uprawiać aktywność ruchową – powinniśmy z tego skorzystać. Zachęcajmy też naszych najbliższych do podjęcia jakieś formy aktywności. Wspólne ćwiczenia to świetny sposób na spędzanie czasu, ale także wyraz troski o tę drugą osobę – mówi Robert Korzeniowski, czterokrotny mistrz olimpijski.

A jak się okazuje, troska, o której wspomina Robert Korzeniowski, mogłaby być nazwana naszą narodową cechą – ponad 80%[4] deklaruje, że na co dzień – nie tylko w ostatnich dwóch latach – okazuje ją osobom w swoim otoczeniu, szczególnie rodzicom, teściom, partnerowi oraz dziecku.

Czytaj też: Pierwotne niedobory odporności (PNO) a covid-19

[1-4] Raport: „Świadomość i działania Polaków w okresie Covid-19” zrealizowany dla marki Berimal przez instytut badawczy Zymetria, luty/marzec 2022 r.

Mimo tego, że co druga mieszkanka naszego kraju deklaruje, że jej stan zdrowia jest dla niej ważny, to specjalistyczne badania takie jak USG lub badanie stomatologiczne w ciągu ostatnich dwóch lat wykonała tylko co trzecia osoba. Jak Polki troszczą się o swoje zdrowie i na jakie dolegliwości się skarżą?

Jak wynika z badań przeprowadzonych dla marki Berimal, ostatnie dwa lata szczególnie mocno odbiły się na zdrowiu Polek. Ponad 50% mieszkanek naszego kraju odczuwa różnego rodzaju bóle, w tym bóle głowy, mięśni i stawów, 45% przybrało na wadze, 40% – boryka się z problemem szybkiego męczenia się, 37% ma problemy ze snem.

Gorsze zdrowie psychiczne Polek

W podobnej sytuacji jest również kondycja psychiczna: 58% kobiet odczuwa obecnie spadki nastroju, 47% żyje w ciągłym stresie, 42% ma poczucie wycofania, 36% boryka się z zaburzoną koncentracją. Już teraz wielu naukowców mówi o zjawisku zespołu stresu popandemicznego, a badania OECD wskazują, że jedna na sześć osób na świecie odczuła psychiczne skutki pandemii. Stan nieustannego napięcia w tym stresu wpływa niekorzystnie zarówno na ciało, jak i psychikę.

Jak Polki dbają o zdrowie?

Wśród wartości, które dla Polek stały się szczególnie istotne w minionych dwóch latach, jest nie tylko stan zdrowia bliskich, ale również ich własne samopoczucie i well-being. Czy jednak tę troskę o własny dobrostan widać również w postaci wizyt u lekarzy – specjalistów i wykonywanych badaniach? Niestety, niekoniecznie. Polki w ostatnich dwóch latach najczęściej wykonywały podstawowe badania krwi (podstawowa morfologia, glukoza, lipidogram) – 70%. Ale między morfologią a specjalistycznymi badaniami diagnostycznymi jest pewna dysproporcja.

45% mieszkanek naszego kraju wykonało w ostatnich dwóch latach badanie USG, 41% – badanie moczu oraz kału, 40% ma za sobą badanie stomatologiczne, 35% – badanie wzroku, a zaledwie 35% – niezwykle ważne badania ginekologiczne. A to oznacza, patrząc na tę ostatnią wartość, że ponad 2/3 kobiet w Polsce w ciągu ostatnich dwóch lat nie wykonało żadnego badania ginekologicznego!

Niezwykle ważne jest to, abyśmy pamiętały, że nasze zdrowie jest w naszych rękach. Regularne badania krwi to tylko podstawowe działanie. Warto pamiętać, aby każda z nas przynajmniej raz w roku wykonała specjalistyczne badania, między innymi USG piersi czy badania ginekologiczne. Warto też wykonać np. badanie poziomu glukozy czy lipidogram, który sprawdza poziom cholesterolu. Zachęcajmy też do troski o zdrowie wszystkie kobiety w naszym otoczeniu. Budowanie silnych więzi między kobietami, opartych na wzajemnej, siostrzanej relacji, jest niezwykle istotne – Agata Polasz z USP Zdrowie.

Ratujemy się zdrowym odżywianiem i sportem

Troska o zdrowie w oczach Polek to nie tylko wizyty u lekarza i wykonywanie badań. To także zmiany w stylu życia. Co druga kobieta w ciągu ostatnich dwóch lat podjęła jakieś działania prozdrowotne. Wśród tych, które postawiły na zmiany nawyków, najpopularniejszym było wprowadzenie zdrowego odżywiania (71% wskazań), aktywność fizyczna oraz ruch (46%), a także stosowanie suplementów diety (53%). W tej ostatniej grupie zanotowano największy wzrost – jeszcze dwa lata temu po suplementy diety sięgało o 11% mniej Polek. Wspomniana wcześniej regularna aktywność fizyczna jest istotna również ze względu na korzystny wpływ na samopoczucie psychiczne:

Na nasze zdrowie i samopoczucie wpływają nie tylko zdrowa dieta oraz cyklicznie wykonywane badania. Równie istotna jest regularna aktywność fizyczna, która nie tylko korzystnie wpływa na sylwetkę, ale też poprawia nasze samopoczucie psychiczne. Jak pokazują wyniki badań zrealizowanych dla marki Berimal, co druga Polka w ostatnich dwóch latach, chcąc zadbać o swoje zdrowie, postanowiła więcej się ruszać chodząc między innymi na spacery. Jako wieloletni sportowiec już teraz zachęcam panie nie tylko do samodzielnych treningów, na przykład walkingu, ale również do treningów wspólnie z przyjaciółkami. Trening w ducie to nie tylko wyraz troski o drugą osobę, ale także okazja do budowania niesamowitej, siostrzanej więzi między kobietami – podsumowuje Robert Korzeniowski, sportowiec i czterokrotny mistrz olimpijski.