Tarnobrzeski Fram obchodzi w tym roku Jubileusz 40-lecia zespołu oraz 45-lecie pracy zawodowej Dariusza Chmielowca.

Fram – taneczna perła Podkarpacia

Zespół nazywany „Gawędą Podkarpacia” był w czasach głębokiego PRL-u kolorowym kwiatem miasta i jego wizytówką na całą Polskę. Przez wiele lat doceniany na Ogólnopolskim Festiwalu Piosenki i Tańca w Koninie – najbardziej prestiżowym polskim konkursie tanecznym tamtych czasów. W rywalizacji o tytuł najlepszego zespołu w kraju, Fram pokonywał setki zespołów w eliminacjach i walczył o podium w finałach na scenie konińskiego amfiteatru. Trzecie, drugie lub pierwsze miejsce zawsze należało do Framu. Kiedy autobus z Tarnobrzega parkował pod Konińskim Domem Kultury wszyscy wiedzieli, że największy rywal już tu jest. Fram siał postrach wśród zespołów z całej Polski. Nikt nie chciał mierzyć się z tarnobrzeską grupą bo wiedział, że łatwo nie będzie.

Wróćmy do historii…

W czasach świetności przemysłu siarkowego w Tarnobrzegu, wraz z rozwojem miasta, powstają też inicjatywny artystyczne. W latach 1979 -1983 w Wojewódzkim Domu Kultury w Tarnobrzegu działają „Mali Siarkopolanie” – zalążek przyszłego zespołu Fram. Rok później Jadwiga i Dariusz Chmielowiec rozpoczynają ważny projekt tj. organizują pierwsze przesłuchania do dziecięcego zespołu tanecznego dając młodszym mieszkańcom Tarnobrzega szansę na przeżycie wielkiej przygody – obcowania z kulturą wysoką. Nabór dzieci i młodzieży odbywał się w szkołach podstawowych. Instruktorzy wchodzili do klas podczas zajęć i pytali wprost, kto chce śpiewać i tańczyć w nowo powstającym zespole? Wystarczyło podnieść rękę w górę, a następnego dnia przyjść na przesłuchanie. Chętnych było nie mało! Wśród nich m.in. przyszły baletmistrz Robert Germański.

Tak w 1984 roku oficjalnie zaczyna działalność Dziecięcy Zespół Pieśni i Tańca (Fram) obok nieco starszego Zespołu Pieśni i Tańca Ludowego Siarkopolanie. Oba działają przy ówczesnym Wojewódzkim Domu Kultury, który do lat 90-tych finansowany jest przez tarnobrzeski Siarkopol. Dzięki temu na scenie widowiskowej ruszają pierwsze występny artystyczne, rozbrzmiewają piosenki i mają miejsce inscenizacje taneczne w wykonaniu dzieci, które pod okiem profesjonalistów rozwijają swoje talenty sceniczne. Ruch zaczyna się też za kulisami sceny. W pracowni krawieckiej za chwilę będą szyte bogate stroje i kostiumy, zajadą dostawy kolorowych materiałów oraz… wielki wór z baletkami do tańca.

Początki zespołu

Jadwiga Chmielowiec w latach 1984 -1989 z mężem Dariuszem Chmielowcem sprawują opiekę artystyczną nad zespołem. Tworzą pierwsze układy Krakowiak, Kredą na płocie, Panowie, czy Zamfir dla duetu Sylwii Głowali i Roberta Germańskiego. Oboje nie mają wówczas pojęcia, że taniec będzie towarzyszył im przez całe życie…

Rok 1985

Zespół prezentuje się na Ogólnopolskim Dziecięcym Festiwalu Piosenki i Tańca w Koninie. I to właśnie wtedy, po raz pierwszy, pojawia się oficjalnie nazwa Cyrk Fram. Na cyrk składały się trzy choreografie: Koniki, Wilk i zając oraz Klauny. W ostatniej tańczy Robert Germański, w który w przyszłości zostanie tancerzem zawodowym, profesorem baletu w Paryżu.

Warto było przemierzyć autobusem pół Polski, gdyż Koniki otrzymują festiwalowe wyróżnienie. O białej sukience ze złotą nitką marzy niemal każda mała dziewczynka na widowni, a długie włosy Daniela podpięte wsuwką wprawiają w zachwyt publiczność…za każdym razem.

Drugi układ Wilk i zając zainspirowany jest popularną bajką z lat 80-tych, którą Telewizja Polska kupuje od radzieckich przyjaciół i emituje dzieciom na dobranoc przez długie lata. Dwanaście zająców w aksamitnych, kunsztownie uszytych kostiumach podskokami przenosi publiczność w świat bajki. Wilk, a w zasadzie wilczyca, kilka lat później przeobrazi się kota w musicalu Andrew Lloyda Webbera. Mowa o Monice Magdzie – kolejnej zawodowej tancerce, która wyrosła we Framie, aktualnie choreografce zespołu. Tak rodziły się przyszłe kariery, właśnie tu, na deskach tarnobrzeskiej sceny.

Rok 1986

W Polsce trwa komunizm. Pod WDK zajeżdża słynny „ogórek”. Fram pakuje do autobusu torby oraz stroje zamknięte w dużych czerwonych workach i znowu rusza do Konina na ODFPiT 86′ z trzema układami Chaplinada, Krasnale i Zdradliwa Wyspa Skarbów.

Tarnobrzeski zespół odnosi sukces i zajmuje drugie miejsce – Srebrny Aplauz za układ, który opowiada o zwycięskiej bitwie marynarzy z piratami. Tydzień później cała Polska ogląda przy niedzielnym obiedzie relację z festiwalu w telewizji TVP. Fram staje się oficjalną wizytówką miasta.

W grupie piratów obok Sylwii i Moniki tańczy jeszcze jeden przyszły zawodowy tancerz – Jacek Leptacz. Za kilka lat oboje z Sylwią dostaną angaż w najlepszym polskim zespole tańca ludowego ZLPiT „Mazowsze”. Podczas przesłuchań do „Mazowsza” Mira Zimińska – Sygietyńska powie o Sylwii, że spełnia kanon mazowszańskiej urody. Uroda i wielki talent taneczny towarzyszą jej do dziś.

Rok 1987

Rozpoczynają się prace nad Domowymi Porządkami. To najdłuższa choreografia w historii zespołu, która trwa ponad siedem minut. Wykorzystano w niej bardzo dużą ilość rekwizytów: od rur od odkurzacza, przez szczotki do kurzu, po dziecięcy wózek, z którego wyskoczą Justyna Lesiak, później Kasia Dul. Na scenie jest też dwanaście kolorowych maskotek, z którymi tańczą dziewczynki w białych sukienkach w czarne nutki. Na uwagę zasługują, wyjątkowe jak na tamte czasy, szyte na miarę, bogate kostiumy pokojówek. Kto w zaawansowanym PRL-u wiedział jak wyglądają? We Framie wiedzieli! Powstaje mini brodwayowskie show, które szturmem zdobywa festiwale taneczne w Polsce, w tym Srebrny Aplauz w Koninie. Framówki tańczyły i odgrywały na scenie role, wykorzystując swoje umiejętności aktorskie.

Rok 1988

Trwa ostatni rok komunizmu w Polsce. „Solidarność” przygotowuje się do negocjacji z Rządem PZPR w sprawie demokratycznej Polski. W powietrzu czuć już nadchodzącą zmianę…

Tymczasem Fram bez zmian mozolnie pracuje nad każdym nowym krokiem. Powstają Jeże oraz Tajemnicza przesyłka. I znowu Fram wygrywa drugie miejsce – Srebrny Aplauz w Koninie.

W czasach PRL-u przygody myszki Miki i kaczora Donalda oglądali tylko szczęśliwi posiadacze odtwarzaczy video i kaset VHS kupionych w NRD (komunistyczne Niemcy) lub sklepach Pewex. Możliwość oglądania zachodniej bajki w publicznej telewizji była mocno reglamentowana.

Przeszkód było więcej… Jak uszyć wymagające stroje głównych bohaterów w czasach, gdy dostęp do kolorowych materiałów był również ograniczony? Dla Framu nie było rzeczy niemożliwych! Na tyłach sceny w pracowni krawieckiej Adeli Wygody powstaną kostiumy, które idealnie odzwierciedlą postaci z bajki i znowu jakością wyprzedzą swoją epokę. Elastyczne stroje Lycra®, wynalazek wówczas wciąż świeży i pożądany przez branżę taneczną, natychmiast zostaje sprowadzony na potrzeby zespołu do Wojewódzkiego Domu Kultury. Lycra® podbijała Europę, a Fram serca publiczności w całej Polsce.

Pamiętam, że problemy z dostępnością w sklepach wielu rzeczy m.in. kolorowych materiałów, czy zwykłych przedmiotów użytku codziennego były stałą częścią krajobrazu tamtych czasów. W pracowni krawieckiej zastanawiano się z czego uszyć myszkom uszy, które wymagały specjalnej faktury. Gruby, atłasowy materiał, z którego zrobiono wreszcie uszy, udało się kupić dopiero mojej babci, mieszkającej na drugim końcu Polski w Opolu. Został wysłany paczką do pani Adeli, krawcowej Framu – wspomina tamte czasy Zofia Leszczak – Podolan, była członkini Framu mieszkająca dziś w Luxemburgu.

Przerwana lekcja tańca…

Jadwiga Chmielowiec, ambitna i pracowita nauczycielka tańca była całkowicie oddana zespołowi i swojej pasji… do samego końca. Jej praca nagle zostaje przerwana przez chorobę. Odchodzi niespodziewanie 14 lipca 1989 roku mając zaledwie 26 lat.

Śmierć instruktorki jest dla tancerzy przyśpieszoną lekcją dojrzewania. Grupa nastolatków musi poradzić sobie z pojęciem śmierci, nagłą stratą i wielką zmianą. Dla wielu dziewcząt odeszła mentorka, kobiecy wzór do naśladowania i autorytet.

Jadwiga Chmielowiec zostaje pochowana na Cmentarzu Parafialnym w Tarnobrzegu. W ostatniej drodze towarzyszy jej ukochany zespół. Pozostawia po sobie cenny dorobek, uniwersalne choreografie – radosne, kolorowe, wdzięczne, dopracowane w każdym szczególe. Na zawsze pozostaje w pamięci bliskich, współpracowników oraz wszystkich tancerzy, którzy mieli zaszczyt uczyć się tańca pod jej profesjonalnym okiem.

Co dalej z Framem?

Po śmierci żony Dariusz Chmielowiec podejmuje życiową decyzję – sam poprowadzi dalej zespół. W tym trudnym czasie dla choreografa i tancerzy, intensywna praca pomagała przetrwać i funkcjonować w nowej rzeczywistości…

Rok 1989

Kilka miesięcy później choreograf podejmuje kolejną ważną decyzję, że jeszcze tego samego roku szkolnego (wiosną) pojedzie z dziećmi na XI DFPiT do Konina. Chociaż wszystkim jest wciąż ciężko, a czasu bardzo mało, wierzy że zdąży z przygotowaniami. Zabiera się do intensywnej pracy i idzie na całość! Realizuje widowisko taneczne z dużym rozmachem.

Fram przekuwa ból w festiwalowe złoto

Trud i mordercza praca opłaciły się. Latem na scenie konińskiego amfiteatru Fram daje świetny występ. W drodze po sukces nie przeszkadza, a wręcz pomaga, widowiskowy niezaplanowany upadek Lidki – w roli dyrygentki, podczas którego rozdziera spodnie w kroku na oczach publiczności. Było warto! Tego roku w Koninie Fram jest bezkonkurencyjny. Orkiestra w drodze zdobywa po raz pierwszy w historii zespołu pierwsze miejsce – Złoty Aplauz. Fram wraca do gry!

Fram – najlepszy zespół w Polsce

Cała Polska znów zasiada przed telewizorami, by w niedzielne popołudnie oglądać relację z festiwalu. Następnego dnia Ministerstwo Edukacji Narodowej typuje tarnobrzeski zespół do reprezentowania Polski na międzynarodowym festiwalu tanecznym w Turcji. Jeszcze tego samego lata Fram ponownie wsiada do „ogórka” i wyrusza w daleką podróż do egzotycznego wówczas kraju dumnie zaprezentować Polskę najlepiej jak potrafi.

„My Framówki z festiwalu nigdy nie doznamy żalu…” – słowa hymnu Framu rozbrzmiewają w autobusie.

Rok 1990

Dariusz Chmielowiec przychodzi na zajęcia z kolejną wizją artystyczną. Wybiera najlepsze tancerki i tworzy skład taneczny do Ronda. Na sali kameralnej ówczesnego WDK-u włącza muzykę, do której ma powstać nowy układ. Jest to ścieżka dźwiękowa z westernu, utwór Josefa Vobruba pt. Per Qualche Dollaro in Piu. Na twarzach pojawia się zdziwienie i ciekawość zarazem. W powietrzu czuć, że nadciąga coś nowego…

To ważny moment dla zespołu. Powstaje pierwsza miniatura taneczna, która w 1991 roku na festiwalu w Koninie zajmie drugie miejsce – Srebrny Aplauz. Jest poważniej, jest inaczej. Trzecie pokolenie Framu wchodzi w dorosłość…tanecznym krokiem.

Do Konina z Rondem jedzie też Gniazdo. Układ generuje nieskończoną ilość fochów tancerek, które choreograf i garderobiana dzielnie znoszą. Skrzydła za długie, trykoty za białe, kroki zbyt ptasie, muzyka za szybka…długo by wymieniać. Wszystko jest nie tak! A jednak na polskich scenach festiwalowych Gniazdo prezentowało się bardzo dobrze za sprawą wielkich skrzydeł i ciekawej koncepcji.

Rok 1992

Zimą na Dziecięcych Figlach Tanecznych w WDK-u Fram przedstawia Spotkania oraz Dworzec, z którymi później jedzie na festiwal do Konina (Red. przyp. Był to wciąż jedyny najważniejszy festiwal w kraju). Zespół zaczyna zmieniać kurs w kierunku nowych form tańca. Na świecie popularność rozpoczynają taniec nowoczesny, modern jazz, hip-hop. Nowe gatunki pomału wdzierają się także do framowej rzeczywistości.

Rok 1993

Dariusz Chmielowiec z grupą sześciu tancerek pracuje nad Metamorfozą i wystawia ją w konkursie Dziecięce Figle Taneczne w WDK-u. W kolejnych latach pojawiło się jeszcze kilka wersji tego układu. Metamorfoza nie zostaje doceniona w Koninie, za to staje się ulubionym układem wśród wykonujących ją tancerek, także w kolejnych pokoleniach.

Rok 1994

Tego roku zawirowało. Powstają dynamiczny Wir, buntowniczy Dotyk, historyczny Amadeusz i awangardowy Niebiesko-Czarni. Przy dźwiękach saksofonu kolejne pokolenie Framu pomału żegna się w myślach z ukochanym zespołem.

Fram ma 10 lat

Prace nad całością widowiska na okazję 10-lecia zespołu trwają przez cały rok i angażują ponad sto osób. Koncerty odbywają się dwa razy dziennie przez cały wrześniowy tydzień. Członkinie zespołu otrzymują tygodniowe zwolnienie ze szkoły. Nauczyciele nie pytają, nauczyciele rozumieją. Na jubileuszowy spektakl przychodzi całe miasto, w tym uczniowie wszystkich tarnobrzeskich szkół podstawowych i licealnych razem z wychowawcami.

17 września 1994 roku jubileuszowy koncert pt. Z pamiętnika Framu otwiera etiuda taneczna, upamiętniająca życie i twórczość Jadwigi Chmielowiec. Na scenie tańczą Dariusz Chmielowiec i Martyna Hałgas w duecie, Beata Majchrzak oraz Sylwia Kowal, Barbara Byś, Monika Dziędzioł, Joanna Gaik w rolach symbolizujących chorobę i śmierć. W roli anioła wystąpiła Magdalena Kocój. Etiudę zamyka Dotyk zatańczony przez całą starszą grupę Fram. Podczas dwugodzinnego koncertu zaprezentowano większość, już wówczas historycznych, choreografii zespołu.

Rok 1996

Swoją przygodę z Framem kończy trzecie pokolenie tancerek. Czwarte pokolenie przejmuje stery na tarnobrzeskiej scenie i zgrabnym Ślizgiem zdobywa I miejsce na Dziecięcych Figlach Tanecznych w Tarnobrzegu! Zimowy układ pojedzie latem do Konina!

W Ślizgu tańczą dwie nastolatki, przyszłe instruktorski Framu – Kornelia Ciołek i Agnieszka Wojciechowska. Kornelia zostanie także instruktorką stepowania w warszawskiej szkole Tap & Jazz Dance Jiriny Nowakowskiej.

Rok 1997

Powstaje układ Niepokój prezentowany na Ogólnopolskim Festiwalu Zespołów Tanecznych Rydzyna-Bojanowo ’98.

Rok 1998

Rok później Fram pracuje nad Paletą i sprawia, że na scenie po raz kolejny robi się kolorowo. W 1999 roku zaprezentowany zostaje na Ogólnopolskim Festiwalu Zespołów Tanecznych – Rydzyna-Bojanowo.

Razem z Paletą powstają też Spętani. Taneczna opowieść o walce dobra ze złem prezentowana jest z myślą o starszej widowni.

15-lecie Framu

W 2000 roku Fram celebruje 15-lecie działalności zespołu. Dariusz Chmielowiec reżyseruje wielkie widowisko pod tytułem Przemijanie.

Przez wiele lat Fram tworzy oprawę taneczną Ogólnopolskiego Konkursu Piosenki „Wygraj sukces”, który już od 29 lat odbywa się w Tarnobrzegu. Za sprawą choreografii Fram sprawia, że najpopularniejszy w Polsce konkurs piosenki pod kierownictwem Jarosława Piątkowskiego co roku staje się artystycznym widowiskiem.

Rok 2008

Dariusz Chmielowiec przygotowuje z piątym już pokoleniem Framu ostatnią swoją choreografię Zegar. Prezentuje ją w Warszawie na Ogólnopolskich Spotkaniach Tanecznych Spontan. Zespół zdobywa uznanie wymagającego jury zarówno za ciekawą choreografię jak i świetne wykonanie. Na scenie tańczą bardzo utalentowane tarnobrzeżanki m.in. przyszłe zawodowe tancerki najlepszych teatrów w Polsce, instruktorki tańca w różny sposób zawodowo związane dziś z tańcem: Agnieszka Woźniak, Dorota Koprowska, Anna Tymków, Ola Lewandowska, Natalia Soboń, Ewa Pluta oraz Katarzyna „Kermit” Kowalska, przyszła instruktorka Framu.

25-lecie Framu

Latem 2009 roku Fram obchodzi 25 lat istnienia zespołu! Na jubileuszowy koncert z różnych stron Polski i świata przyjeżdżają byli członkowie kilku pokoleń Framu oraz Siarkopolan. Rozmowy w kuluarach Tarnobrzeskiego Domu Kultury trwają do białego rana.

I tu kończy się dawna historia Framu opowiedziana choreografiami Dariusza Chmielowca. W 2010 roku głównego choreografa i szefa zespołu wspierają byłe tancerki Framu Agnieszka Wojciechowska i Katarzyna Kowalska. Pracują z kolejnymi pokoleniami tancerzy mając pod opieką kilka grup wiekowych. Uczą tańca, tworzą choreografie i zapisują nową historię Framu, którą zapewne kiedyś też ktoś opowie.

30-lecie Framu

W 2015 roku miał miejsce ostatni Jubileusz Framu. Z okazji 30 urodzin zespołu, po raz pierwszy na jednej scenie, wystąpiły wszystkie historyczne grupy Framu i zaprezentowały się po latach w swoich ulubionych układach.

Siarkopolanie – zawsze razem z Framem

Wspominając historię Framu nie sposób nie wspomnieć o zespole Siarkopolanie – ludowej perełce Tarnobrzega tamtych czasów, w którym kapela grała, chór śpiewał, a tancerze tańczyli. Bogata tradycja polskich tańców ludowych była pielęgnowana w Tarnobrzegu na wysokim poziomie.

Dariusz Chmielowiec nie tylko zespół prowadził, ale też tańczył. A to bardzo podobało się zarówno widowni jak i wychowankom Framu. Dzieci uczą się przez naśladowanie tego, co robią dorośli. Obserwowanie Dariusza Chmielowca na scenie było najlepszą lekcją, jaką młode pokolenie mogło odebrać. Swoimi talentem i zaangażowaniem motywował młodzież do pracy. Sam był (nadal jest!) tancerzem kompletnym, miał doskonałą technikę tańca oraz wielką charyzmę. Gdy wchodził na scenę sam potrafił bez trudu ją wypełnić. Scena po prostu należała do niego!

Zdjęcia powyżej: archiwum prywatne Wacława Pintala, Siarkopolanie, rok 1986

Z Framu do Siarkopolan

Dawno temu we Framie… obowiązywała żelazna dyscyplina zarówno podczas zajęć, jak i poza zajęciami. Aby tańczyć w zespole należało solidnie przykładać się do nauki i mieć bardzo dobre oceny w szkole. Świadectwa szkolne były regularnie sprawdzane. Złe oceny oznaczały koniec z tańcem, w sensie dosłownym. Choć trudno w to dziś uwierzyć, tak właśnie było.

Odejście z zespołu następowało także w przypadku, gdy młode tancerki osiągały wiek 15 lat. Był to bardzo trudny moment. Kończyła się wielka przygoda i pojawiało się pytanie, co dalej? Drogi były dwie, zakończyć taniec tu i teraz albo…przejść do Siarkopolan i uczyć się tańca ludowego w parze z chłopakiem!

Jednak, aby stworzyć Framówkom alternatywę dla Siarkopolan, eksperymentalnie zafunkcjonowała w latach 80′ grupa Fram 15+ z elementami tańca nowoczesnego. Ale nie przetrwała… Po dwóch latach, uzdolnione tancerki trafiły naturalnie tam, gdzie było ich miejsce od samego początku – do ludowych starszaków. Z opowiadań wiemy, że całkiem dobrze na tym wyszły. Poznały taniec ludowy i zwiedziły z zespołem kawałek świata. Legenda niesie, że do Gruzji zespół leciał samolotem, w którym była dziura!

Klasyka baletowa przy fortepianie

Zajęcia Framu w latach 80′ odbywały się zawsze przy akompaniamencie pianina lub fortepianu. Muzykę klasyczną grała wspaniała nauczycielka śpiewu Anna Pintal. Moment, w którym zasiadała do instrumentu rozpoczynał pierwszą godzinę lekcji baletu. Druga godzina była przeznaczona na pracę nad układami. Balet był obowiązkowy i traktowany jako podstawowy warsztat tancerza. Nie było możliwości wyjść na scenę bez opanowania podstawowych technik baletowych. Plie, tendu, grand battement, jete, chaines, pique – każda dziewczynka rozumiała te francuskie komendy, potrafiła je wykonać i zastosować w układach. Przez lata Fram uczył dzieci baletu do muzyki fortepianowej, tak jak ma to miejsce w profesjonalnych szkołach baletowych na całym świecie. W latach 90′ fortepian zastąpiła muzyka z magnetofonu…

Krawcowa Framu – artystka za kulisami

Adela Wygoda, wieloletnia krawcowa zespołu, garderobiana i projektantka zespołu Fram. Zawsze przy Framie i z Framem przez ponad 30 lat. Cyrk Fram, Zdradliwa wyspa skarbów, Krasnale, Domowe porządki, Tajemnicza przesyłka, Orkiestra w drodze– to tylko część choreografii, którym poprzez stroje Pani Adela dodała magii i uroku. Na co dzień skromna, schowana za maszyną do szycia w swojej pracowni (nazywanej kanciapą), w towarzystwie kolorowych materiałów i własnoręcznie szytych kostiumów. Gdy wybijała godzina zero tj. ostatnia próba przed premierowym występem, pojawiała się na scenie z metrem w ręku i szpilkami powpinanymi w sweter gotowa robić ostatnie poprawki. Była kreatorem ostatecznego efektu artystycznego na scenie. Posiadała tajemną wiedzę o szyciu. Była królową wśród krawcowych. Była jedyna.

Poza sceną…

Efekt artystyczny na scenie był wynikiem tego wszystkiego, co działo się także poza nią: obozy taneczne, na których szlifowano technikę oraz wyjazdy na koncerty ogólnopolskie pozwalały na bieżąco mierzyć swoje umiejętności z konkurencją i budować motywację do dalszej pracy. Wspaniałe dzieciństwo, przyjaźnie na całe życie, miłość do tańca i pasja w sercu do dziś – to najpiękniejszy i jedyny 'efekt uboczny’ wieloletniego tańczenia w zespole Fram.

Pandemia i przerwane prace nad 35-leciem zespołu

W 2019 roku Fram jednoczy się na rzecz planowanego koncertu na 35-lecie zespołu i 40-lecie pracy zawodowej Dariusza Chmielowca. Framówki ćwiczą wszędzie gdzie mogą, w Krakowie, Warszawie i wówczas jeszcze w TDK-u. Prace nad koncertem wstrzymuje pierwsza fala pandemii covid-19, a zaraz po niej druga fala pandemii. Wspólną decyzją zarzucono prace nad jubileuszem.

Rewolucja – FRAM zmienia siedzibę

W tym samym czasie Fram, po 35 latach obecności w TDK dowiaduje się, że musi zmienić siedzibę. Byli członkowie zespołu chcą jakoś pomóc, bo rozpoczęcie działalności taneczno-edukacyjnej Framu z początkiem roku szkolnego 2020 stanęło pod znakiem zapytania. Nowe miejsce, aby mogło zacząć być użytkowane, wymagało wielu prac remontowych i nakładów środków finansowych. Byli członkowie zespołu, na co dzień mieszkający i pracujący w różnych częściach Polski, Europy i świata nie czekali długo i pomimo, że minęło prawie 30 lat, zwołali się i zorganizowali zbiórkę funduszy na remont nowego budynku. Zebrano symboliczną kwotę, za którą nie można było wiele zrobić, ale liczył się gest.

Jest jeszcze dużo do zrobienia, ale liczymy że z pomocą ludzi dobrej woli uda nam się zrealizować cel. Fram to najlepsza tradycja tańca w Tarnobrzegu i wizytówka miasta przez ostatnie 35 lat. Zapalimy razem światło na nowej tanecznej scenie i pozwolimy dzieciom oraz nam wszystkim cieszyć się tańcem – zabrzmiało oświadczenie byłych członków zespołu Fram pięć lat temu.

Jesteśmy przekonani, że powstaje piękne miejsce dla tańca, dla sztuki, dla każdego z nas. Zebraliśmy już ponad 10 000 zł i niech to będzie nasza mała symboliczna cegiełka. Wzruszające jest także, że wśród naszych Darczyńców pojawiają się także najmłodsi. Ich mniejsze, za to wielkie serca są cały czas z nami. To im najbardziej zależy, aby od września móc znowu tańczyć i wrócić do swojej pasji. I choć nikt tego od nich nie wymaga, oddają swoje kieszonkowe. W tej sytuacji, my dorośli powinniśmy zrobić wszystko, aby te dziecięce inwestycje zwróciły im się jak najszybciej i abyśmy wkrótce spotkali się w odremontowanym nowym domu Fram-Wozownia.” – mówiła 5 lat temu Anna Wiater, organizator zbiórki, była członkini zespołu Fram.

Link do zakończonej zbiórki https://zrzutka.pl/jdxwx2

Chwilę później zaczęli pojawiać się w Wozowni ludzie dobrej woli m.in. Kuba, Mirek, Krzysiek, Damian, Grzesiek i wielu innych przyjaciół, którzy zaangażowali się w pomoc, poświęcając jej czas i ogrom pracy. Pomagają do dziś. Dzięki ich wsparciu powstał nowy Dom Kultury dla setek tarnobrzeskich dzieci i młodzieży. I chociaż Wozownia dziękuje im za to podczas każdego koncertu, wdzięczności tej nie sposób wyrazić.

Trzeba też przypomnieć, że Wozownia przez kilka lat dawała schronienie dwóm ukraińskim rodzinom przed wojną na Ukrainie. Pomogła im przetrwać bardzo trudny czas. Ile jest takich placówek w mieście, które bez zastanowienia okazały realną pomoc? Rzecz warta do namysłu.

Wozownia dziś – ważny punkt na mapie miasta

Dziś Wozownia pęka w szwach od artystycznych inicjatyw i projektów. W zespole tańczy ok. 200. dzieci z Tarnobrzega i okolic. Zajęcia prowadzą instruktorki Agnieszka Wojciechowska, Natalia Soboń, Anastasya Demchuk, Monika Magda i Agnieszka Pikus, pod czujnym okiem Dariusza Chmielowca.

Oprócz grup dziecięcych i młodzieżowych, powstała także grupa FRAM 35+, w której taneczną pasję mogą realizować tarnobrzeżanki w każdym wieku powyżej 35. roku życia. Uczą się tańca od podstaw lub kontynuują swoją przygodę z tańcem. Występują na scenie tańcząc wyjątkowe choreografie, tworzone przez instruktorki Wozowni.

Co tydzień w Wozowni odbywa się kulturalne wydarzenie: wernisaże, koncerty muzyczne, występy taneczne, recitale, widowiska, teatry… Nie sposób wszystkiego wymienić. Brakuje już terminów by wcisnąć kolejne wydarzenie.

I dokładnie takie było zamierzenie Dariusza Chmielowca w dniu kiedy wbijał pierwszy gwóźdź pod budowę nowej sceny. Słowa dotrzymał.

Powracają…

Byli członkowie zespołu Fram powracają do Wozowni. Wielu zostało zawodowymi tancerzami. Pracują rozsiani w Polsce i Europie. Regularnie przyjeżdżają do Tarnobrzega, aby uczyć nowe pokolenie tancerek Framu, prowadzić warsztaty, treningi taneczne i przekazywać im wiedzę.

Pozostali zaś przez cały rok wpadają do Wozowni, by potańczyć, poćwiczyć lub po raz kolejny dręczyć szefa, by zrobił z nimi jakiś fajny projekt. On znosi to cierpliwie. Bo nie ważne ile mają lat, dalej chcą tańczyć we Framie!

Fram to nie tylko jakość, silna marka, tradycja i tysiące wychowanków, spośród których wielu robi dziś krajowe i międzynarodowe kariery taneczne. Fram to najważniejszy i najlepszy zespół taneczny w Tarnobrzegu, który od czterech dekad promuje miasto zarówno w Polsce jak i za granicą! Dowodem tego są aktualne osiągnięcia zespołu i liczne nagrody, w tym ostatnie dwie nagrody Grand Prix!

Do wielu nagród, zgromadzonych przez lata na półkach Wozowni i opisanych w Wielkiej Kronice Zespołu, każdego roku dostawiane są kolejne statuetki za osiągnięcia taneczne.

Jubileuszowy rok 2024/2025

W roku 2024/2025 przypadają obchody Jubileuszu 40-lecia zespołu. Fram przez te wszystkie lata dał radość tarnobrzeskim dzieciom – dziś liczonym w tysiącach. Dla Dariusza Chmielowca to pasja, która 45 lat temu stała się zawodem.

Więcej o historii zespołu:

• Strona FB projektu „Fram. Historia opowiedziana tańcem”: Wejdź tutaj
• Kanał YT z historycznymi choreografiami zespołu Fram: Wejdź tutaj

Obejrzyj także: dokument zrealizowany przez Telewizję Polską S.A. w reżyserii Tadeusza Brosia, zdjęcia Aleksander Dyl. Film dokumentalny „Gdy zawód jest pasją” wyemitowany został w 1992 roku w TVP.

W artykule wykorzystano materiały archiwalne zespołu Fram oraz zdjęcia prywatne byłych członków zespołu.

Opracowanie Anna Wiater.

Rozpoczynając przygodę z jogą chcemy, najlepiej szybko, osiągnąć wszystko to, o czym usłyszeliśmy od znajomych lub z mediów, rozpisujących się o zaletach modnej jogi. To mylne pojęcie o jodze można wytłumaczyć zachodnią obsesją formy i chęcią uzyskiwania wymiernych dowodów swoich osiągnięć. Wielu zaawansowanych adeptów jogi zaczynało w podobny sposób. I nic w tym złego. Liczy się, by zacząć. Stanąć na macie i wykorzystać szansę. Z czasem ćwicząc jogę dostajemy więcej, niż zakładaliśmy.

Joga jako praktyka życia

Joga to lustro, w którym przyglądamy się sobie. Lustro, które obnaża nasze słabości i ograniczenia. Zwierciadło, w którym możemy ujrzeć siebie takimi, jakimi jesteśmy naprawdę. Pod jednym warunkiem, że będziemy patrzeć uważnie.

Praktykując jogę na macie w sposób naturalny pogłębiamy z czasem wiedzę o tym, czym jest i czemu służy. Bez podejmowania refleksji nad filozofią jogi narażamy się pozostawanie w serii ćwiczeń akrobatycznych. A przecież nie o akrobatykę nam chodzi, zwłaszcza będąc po 40-tce. Dążenie do wykonania asan jako skomplikowanych figur lub wyrafinowanych ćwiczeń rozciągających, bez zrozumienia celu praktyki, pociągnie za sobą z czasem rozczarowanie, gniew i frustrację. To, czy osiągnęliśmy zręczność gimnastyczną nie będzie miało żadnego znaczenia w kontekście jogi jako praktyki życia.

Zdaniem Donny Farhi, autorki książki Joga – sztuka życia, joga to praktyka empiryczna, która udaje się tylko pod warunkiem najpełniejszego, bezustannego uczestnictwa – w każdej minucie, każdego dnia, przez wszystkie dni roku, od pierwszego do ostatniego oddechu. Joga jest aktywnym badaniem, które stopniowo zmieni nasz punkt widzenia.

Ja, joga i świat

W praktyce jogi nie można wyizolować siebie od świata. Jesteśmy jego częścią. Ćwicząc jogę zmieniasz świat.

Świat od zawsze i zwłaszcza teraz potrzebuje uprzejmości, hojności i mądrości. Każdy z nas nosi te cechy w sobie. Odkrywając lub pielęgnując je w sobie, zmieniamy świat na lepszy. I joga w tym pomaga.

Praktykując jogę praktykujemy sztukę życzliwości w stosunku do siebie, jak i do świata. Praktykujemy sztukę stawania się człowiekiem. Aby zrozumieć ducha jogi nie trzeba być jej badaczem, ani nie trzeba uczyć się sanskrytu. Wystarczy systematycznie zadawać sobie pytanie: kim staje się dzięki praktyce? Czy przyczyniam się do tworzenia świata, w którym chcę żyć?

Kiedy jesteśmy na macie nie ma znaczenia, czy sięgamy palcami rąk do stóp, czy dotykamy stopami tyłu głowy. Liczy się tylko uczciwa praca, która ma dać nam szczęście. Praktyka jogi to praca nad harmonijnym wykonywaniem asan, pełna pokory, bez samozachwytu, bez udawania kogoś innego i poczucia skrępowania. To praca z samym sobą, bez porównywania się do innych lub popisywania się, bez umartwiania się, że nie jesteśmy dość wygimnastykowani.

Należy zrozumieć, że celem naszego rozwoju nie jest sprawność fizyczna, ale przede wszystkim wewnętrzne zrozumienie prawdy o tym, kim jesteśmy. Każdy ruch ma zbliżać nas do zrozumienia naszego prawdziwego ja.

Kiedy to pojmiemy, nie będziemy zadręczać się, że coś nam nie idzie, że nie potrafimy wykonać jakiejś trudnej pozycji. Prosta praktyka fizyczna przesycona znaczeniem tu i teraz da nam więcej, niż ta zaawansowana, do której chcesz dotrzeć, a która jest poza twoim fizjologicznym zasięgiem. Naszym celem powinno być osiągniecie wrażliwości, zestrojenia i umiejętności dostosowania się do wymagań chwili oraz najważniejsze – utrzymanie intencji ducha praktyki.

Co ważne jest w jodze?

Perfekcyjne wykonanie asan nigdy nie było celem praktyki jogi. To, że potrafimy godzinę stać na głowie, nie musi oznaczać wielkiego postępu duchowego. W tej podróży liczy się droga, a nie cel.

Pozycje jogi są tak pomyślane, by wzmocnić ciało, uelastycznić i wzniecić jego czujność. Z czasem asany, także te najprostsze, ale regularnie wykonywane, z prawidłowym oddechem i intencją, precyzyjnie dostrajają nasz system nerwowy, budzą nasze zmysły, które stają się uważne i przenikliwe. W kolejnym kroku, zmiany te przełożą się na jakość medytacji oraz wzrost intuicji, naszego wewnętrznego głosu.

Liczy się tylko tu i teraz

Siła rozprostowanych szeroko ułożonych palców dłoni na macie, doznania płynące z podeszw stóp ustawionych prawidłowo na macie, uczucie lekkości, gdy podnosimy ręce nad głowę i bierzemy wdech…Na tym skupiamy się.

Jesteśmy tu i teraz. Wykonujemy asany, do których nasze ciała, każde w swoim czasie, dostroją się indywidualnie. Medytujemy w ruchu, który jest dla nas dobry, w którym czujemy się mimo trudu – wygodnie. W skupieniu dążymy do poczucia jedności. 

Nasze ciało to nasz dom, w którym doświadczamy siebie. W ciele doświadczamy naszej świadomości. Ciału należy się uwaga. W przeciwieństwie do tradycji duchowych, w których większość z nas wyrosła, joga nie odstawia ciała na bok. Przeciwnie, nakazuje o ciało zadbać, bo to nasz jedyny dom, w którym mieszkamy. Powinien być wygodny i uporządkowany. 

Nikt nie może stracić na praktyce jogi

Joga daje nam szansę pokochać siebie na nowo. Pozwala przyjrzeć się naszym emocjom, obserwować nasze myśli i odkrywać przyczyny naszych decyzji i zachowań. Pozwala odkryć źródło naszego cierpienia, które wytworzyliśmy sami w sobie i zrozumieć, że tylko sami możemy zbudować naszą wewnętrzną wolność.

Joga, wraz ze wzrostem świadomości tego, kim naprawdę jesteśmy, pozwala odzyskiwać kontrolę nad naszym życiem. Sprawia, że stajemy się bardziej sobą – bardziej ekscentryczni, niepowtarzalni, pełni samych siebie.

Niezależnie od rodzaju wykonywanej jogi, możemy ukierunkowywać  naszą energię, zadając sobie pytanie: czy dokonywanie przeze mnie wybory, dają mi satysfakcję? To pytanie pozwala też weryfikować, co jest dla mnie ważne i na co w życiu chcę poświęcać czas i energię.  

Joga dekonstruktor fałszywej tożsamości

Fałszywe tożsamości gromadzimy latami. Może być jedna, może być ich kilka w trakcie całego życia. Nasza fałszywa tożsamość składa się opinii, osądów na temat tego, co lubimy, a czego nie, narcystycznych wyobrażeń o sobie i nieuświadomionych uwarunkowań, które popychają nas do niezrozumiałych zachowań, czy reakcji. Joga dekonstruuje te tożsamości. Pozbawia nas maski, od której uzależniliśmy się, w przenośni i dosłownie.

Mówiąc „dosłownie” mam na myśli osoby, które nie potrafią bez makijażu wyjść z domu. Praktykując jogę przekonują się, że jest to możliwe, bo akceptują siebie bezwarunkowo. I nie chodzi o to, że makijaż to coś złego. Warto z niego korzystać. Pod warunkiem, że to Ty kontrolujesz, kiedy go założyć.

Joga zwraca utraconą wolność. Przekonuje się o tym każdy, kto zaczyna przyjaźń z matą. Bo przyjaźń z matą to przyjaźń z samym sobą.

Dzięki praktyce jogi nasze przybrane tożsamości przestają pracować. Z czasem wykruszają się same. Joga zdziera z nas fałszywą tożsamość, którą wytworzyliśmy latami, ochraniając się przed światem i broniąc swojej pozycji. Tożsamość zbudowaną na gruncie porównywania się do innych. Tożsamość, pod którą chowamy prawdę o sobie samym. Nasze ja, które postrzegało świat z perspektywy konieczności bronienia się, wyrażania złości, obwiniania innych, dzięki praktykowaniu jogi z czasem rozpada się na tysiąc małych kawałeczków. Znikają samoobrona, gniew, szukanie winnych. Nasze postrzeganie świata staje się zgodne z rzeczywistością. Nasza świadomość zaczyna ufać, że wszystko, co dzieje się, dzieje się dokładnie tak, jak powinno. Nasza świadomość zaczyna rozumieć, że sprawy będą toczyły się tak, jak mają się potoczyć, niezależnie od naszego sprzeciwu, braku zgody, czy prób zmieniania istniejącej sytuacji.

Jeśli więc jako nauczyciel wciąż uzależniamy nasze poczucie wartości od ilości osób na sali lub jako uczestnik zajęć szczycimy się osiągnięciami w jodze, popisujemy się przed innymi i chwalimy tym, co potrafimy, to nie zrozumieliśmy zadania, a tylko zamieniliśmy jedną fałszywą tożsamości na inną.

Joga – moment przewartościowania

Jesteśmy słabi. Łatwo krytykujemy innych mimo, że sami pragniemy uniknąć krytyki. Zakładamy błędnie, że znamy czyjeś doświadczenia i tworzymy o innych swoje projekcje. Lekko opiniujemy wysiłki innych, mimo, że sami nic nie zrobiliśmy. W ten sposób złudnie poprawiamy sobie samopoczucie. Bo nikt nie pokazał nam, że można inaczej oglądać świat i w inny sposób go budować.

Nie jesteśmy tak silni, jak przedstawiamy to światu. Nikt z nas nie jest. Bardzo tęsknimy za tym, by ktoś nas zauważył. W tym celu popadamy w skłonność do manipulowania swoim wizerunkiem, stale się zmieniamy i wymyślamy siebie na nowo mając nadzieje, że nasza nowa wersja spodoba się. Zamiast być w pełni sobą, usiąść na widowni i cieszyć się widowiskiem, my odgrywamy na scenie kolejne role, choć wcale tego nie chcemy. Bo pragniemy, by ktoś nas przez chwilę zobaczył. 

Projekcje i fałszywe tożsamości są przyczyną chaosu w naszym życiu i przyczyną cierpień. Zakłócają rzeczywisty odbiór otaczających nas zjawisk oraz sprawiają, ze tkwimy latami, a czasem całe życie, w fałszywym rozumieniu rzeczy i ludzi. Sami wyrządzając sobie krzywdę.

Jeśli chcemy być szczęśliwi i uszczęśliwiać ludzi wokół siebie, próbujmy skupiać się na dobroci każdego człowieka, na tym co w nim dobre, na tym co nas łączy, a nie dzieli.  Jeśli odrzucamy cokolwiek w kimś innym, odrzucamy to w sobie.

Mimo, że żyjemy w społeczeństwie, które sukces ocenia na podstawie tego, ile kto zarabia pieniędzy, jakim jeździ samochodem, jaki ma dom i jak wygląda, własną wartość oceniaj według hartu swojego ducha. Jeśli mierzysz swoje poczucie wartości zmiennymi kryteriami (pozycja zawodowa, pieniądze, wygląd zewnętrzny, opinie ludzi, na których ci nie zależy) to nieważne staje się to, jak wytrwale praktykujesz jogę, zawsze będą cię prześladować niepewność i obawa przez klęską. Dopóki nie jesteśmy pewni wartości naszego życia wewnętrznego, dopóty jakość naszego życia zależy od innych. Na zewnątrz zasłaniamy się maską sukcesu, a wewnątrz być może umieramy.

Wykuć się na nowo w ogniu jogi

Donna Farhi mówi, że nie jesteśmy całe życie tą samą wersją z przeszłości. Zmieniamy się. Joga wymaga od nas, abyśmy żyjąc nie zastygali w swoich poglądach i nie ustalali raz na zawsze swojego punktu odniesienia. Nie ma takiego wydarzenia z przeszłości, które musi stać się osią dla tego, co przeżywamy teraz, albo dla doświadczeń, które są dopiero przed nami. Kiedy potrafimy zdjąć maski, które sami sobie zrobiliśmy, każdy kto tęsknił, aby go naprawdę zobaczono, sam widzi siebie wielkim, bez granic, takim, jaki jest. Wreszcie dotyka swojego ducha i odkrywa prawdziwe szczęście w sobie.

To, co można zmierzyć, nie zawsze się liczy, a to, co się liczy, nie zawsze da się zmierzyć. – Albert Einstein

W praktyce jogi pielęgnujemy relację z tym, co jest w nas niezniszczalne. Aby zmierzyć siłę tej relacji zadawaj sobie pytanie, kim stajesz się dzięki praktyce jogi? Miarą osiągnięć w jodze jest to, czy niewzruszenie trwamy w doświadczaniu radosnego połączenia ze światem, a jednocześnie nie przywiązujemy się do owoców naszego dzieła. Trzymając się centralnego punktu swojej stabilności będziemy w stanie przetrwać wszystko.

Harmonia uzdrawia

Kiedy umiemy utrzymać w sobie spokój i ciszę, zaczynamy w rozluźnieniu zagłębiać się w życiu.  – Asztawakragita

Joga daje ludziom, którzy ją praktykują, autentycznie odczuwalne szczęście. Jest to bezpośrednie odczuwanie harmonii i spokoju, którego nie zburzą już żadne życiowe zawieruchy.

Joga uczy, że droga do radości wiedzie przez radość. Kiedy skosztujemy sami tej cudownej równowagi, nie ma już czego wybierać. Jesteśmy poślubieni życiu i nie ma sensu marnować energii na coś, co nie wzmacniałoby tego małżeństwa. A kiedy zaangażujemy się w ten wewnętrzny związek, wybiera nas życie, a my stajemy się instrumentami wypełniania jego misji –  Donna Farhi

Co się dzieje, kiedy wreszcie zrobimy wymarzoną pozycję, dotkniemy dłońmi do stóp, staniemy na głowie, zrobimy mostek? Każdy, kto to osiągnął powie, że nie dzieje się nic. Rdzeń tego, kim jesteś na końcu pozostaje taki sam, jaki był na początku. Jeśli praktyka nie zbliża nas do uświadomienia sobie, kim naprawdę jesteśmy, jeśli w naszym sercu nie ma więcej miłości i pozostało one zamknięte, nie ma znaczenia, jakie zrobiliśmy postępy bo umknął nam jedyny warty osiągnięcia cel – my sami.

Polecamy też Joga. Kilka rad dla początkujących

Artykuł opracowany na podstawie książki Donny Farhi „Joga sztuka życia”, wyd. Czarna Owca.

Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie zaprasza wszystkich fanów polskiej klasyki filmowej do swojej streamingowej platformy 35mm.online.

Gratka dla kinomaniaków

Platforma to unikalny kontent filmowy zwierający bogactwo polskiej kinomatografii. Niezwykle ciekawa i szeroka oferta pozwala w wartościowy sposób spędzić czas wolny przed TV, zarówno pod względem artystycznym, jak i edukacyjnym i historycznym.

Stare polskie kino czyli podróż sentymentalna 50-latków

W przestrzeni cyfrowej platformy 35mm.online znajduje się zbiór blisko 4.000 unikalnych, zdigitalizowanych i zrekonstruowanych materiałów filmowych. W tym klasyki fabularne polskiej kinematografii z ostatnich kilku dekad, wybitnych twórców m.in: Wojciecha Jerzego Hasa (Lalka, Pożegnania), Stanisława Różewicza (Pasja, Kobieta w kapeluszu), Jerzego Kawalerowicza (Gra, Cień), Andrzeja Munka (Zezowate szczęście, Błękitny krzyż), Janusza Majewskiego (Sprawa Gorgonowej, Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię), Krzysztofa Zanussiego (Persona non grata, Brat naszego Boga) czy Feliksa Falka (Był jazz, Idol).

Klasyka polskiej komedii na wyciągnięcie pilotem

Widzowie, znajdą także nowsze produkcje filmowe m.in. Marka Koterskiego (Nic śmiesznego, Porno), czy Juliusza Machulskiego (Kiler, Kiler-ów 2-óch), które stały się popkulturowym kanonem.

W bibliotece filmowej 35mm.online, spośród wielotysięcznego zasobu filmowego, prezentowane są także unikatowe pozycje dla koneserów czyli filmy polskiej szkoły dokumentalnej, w tym m.in. dokumenty Andrzeja Munka (Spacerek staromiejski, Kierunek – Nowa Huta!), Kazimierza Karabasza (Pamięć, Z Powiśla), Marcela Łozińskiego (Las katyński, Dotknięcie) czy Andrzeja Titkowa (Przechodzień, Mały wielki świat).

Polska Kronika Filmowa i podróż w czasy PRL-u

To nie wszystko! Każdy z nas kto ma dziś 45 – 50 lat i więcej doskonale pamięta Polską Kronikę Filmową. Teraz może obejrzeć ponad 3.000 wszystkich jej wydań z lat 1945-1994. Niektóre odcinki wręcz zapierają dech w piersiach i są sentymentalną podróżą do lat dzieciństwa, czy młodości. My polecamy tę serię do oglądania np. ze starszymi dziećmi, aby pokazać im dawną rzeczywistość PRL, w której dorastali rodzice. Na platformie dostępne są także filmy animowane o wysokiej wartości artystycznej i intelektualnej, twórców tj.: Witolda Giersza (Admirał, Kartoteka), Jerzego Kaliny (W trawie, Ludwik), Mirosława Kijowicza (Laterna magica, Rondo) czy Andrzeja Czeczota (seria Makatki, Gody).

35 mm.online dla dzieci

Nie zabrakło także propozycji dla najmłodszych, w tym animowanych serii przygód Bolka i Lolka, czy wielopokoleniowego serialu Reksio. Po te pozycje chętnie sięgnie pilotem także większość z nas, dorosłych… Biblioteka 35mm.online jest stale uzupełniana o kolejne pozycje filmowe z zasobów WFDiF – zarówno zrekonstruowane cyfrowo filmy, jak i współczesne produkcje, a zbiór prezentowanych materiałów przyczynia się do popularyzacji i promocji polskiej kultury.

Wszystkie filmy prezentowane na platformie 35mm.online są dostępne w jakości full HD i zrekonstruowanych cyfrowo wersjach. Ponadto materiały filmowe posiadają audio deskrypcję, transkrypcję, napisy w wersji polskiej i angielskiej, a także kompleksowe opisy.

Platforma 35mm.online jest dostępna dla użytkowników w wersji aplikacji webowej, mobilnej (Android, iOS) oraz wkrótce aplikacji na smart TV.

Aktualnie korzystanie z serwisu jest nieodpłatne. Oglądanie filmów z oferty Premium wymaga rejestracji i zalogowania. 

Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie to najstarszy publiczny producent filmowy w Polsce, historyczna instytucja, w której od ponad 70 lat powstają polskie filmy.

Czytaj też nasz wpis: Mięciutkie komedie na podły nastrój

Platforma 35mm.online powstała w ramach projektu „Cyfrowa rekonstrukcja i digitalizacja polskich filmów fabularnych, dokumentalnych i animowanych w celu zapewnienia dostępu na wszystkich polach dystrybucji (kino, telewizja, Internet, urządzenia mobilne) oraz zachowania dla przyszłych pokoleń polskiego dziedzictwa filmowego” realizowanego w latach 2017-2021 wspólnie przez Wytwórnię Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, Studio Filmów Rysunkowych z Bielska- Białej i Polski Instytut Sztuki Filmowej. Projekt został sfinansowany z funduszy Unii Europejskiej z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a jego wartość całkowita wynosi blisko 110 milionów złotych.

Do tej aktywności zachęca Robert Korzeniowski, czterokrotny mistrz olimpijski w chodzie sportowym, propagator aktywnego stylu życia.

Chodzić jak olimpijczyk…? Niekoniecznie!

Walking to aktywność fizyczna opierająca się na szybkim marszu, którego technika nawiązuje do ergonomicznego chodu sportowego, angażuje całe ciało oraz oddziałuje na nasze tętno. W USA regularnie sportowo chodzi już 120 mln ludzi, z kolei w Polsce walking dopiero zyskuje zwolenników. Poza Stanami Zjednoczonymi, gdzie ta aktywność jest już silnym trendem, popularność zyskał także w Wielkiej Brytanii, Francji, Chinach czy Japonii, zaś na półkuli południowej – w Australii i RPA. Do walkingu wystarczą wygodne sportowe buty, plan na przyjemną trasę oraz oczywiście chęć, by się zdrowo i efektywnie zmęczyć.

Walking to idealny sposób na wzmocnienie organizmu i polepszenie kondycji, zwłaszcza dla osób, które chcą uprawiać sport uzupełniający o charakterze ,,cardio” albo poszukują korzystnej dla zdrowia aktywności na całe życie – opowiada Robert Korzeniowski – Obecnie w Polsce wciąż bardzo modne jest bieganie czy fitness w siłowni, ale to nadal nie są aktywności uniwersalne, które można rozpocząć niemal natychmiast, bezpośrednio po wstaniu z kanapy. A walking tak! I prawdopodobnie właśnie dlatego dostrzegamy coraz większe zainteresowanie chodzeniem dla zdrowia i urody. Chodzimy na co dzień, dlaczego więc nie wykorzystać tego i sprawić, aby ta czynność kształtowała naszą sylwetkę i polepszała wydolność także w ramach ćwiczeń? Oczywiście dla mnie chód sportowy – racewalking – to sport przez duże „S” i na pewno wiele osób zainteresuje się tą dyscypliną z czysto sportowego punktu widzenia. Jednak, jak każda dyscyplina wyczynowa, opiera się na ścisłych przepisach technicznych i podlega treningowi o dużej intensywności. Natomiast do praktykowania amatorskiego walkingu, o którym mówimy, nie trzeba być sportowcem. Ja również uprawiam walking, a maszeruję przede wszystkim ze swoją żoną Justyną. Ona nie zdobywała medali olimpijskich, a mimo tego ćwiczy nam się naprawdę dobrze. Co najważniejsze – moja druga połówka czuje się dzięki temu lepiej, bardziej zdrowo, atrakcyjnie, a walking doskonale wypełnia nam zapotrzebowanie na codzienną aktywność fizyczną i zapewnia relaks mentalny. Najczęściej wybieramy ulubione warszawskie parkowe trasy, tworząc niejako nasz własny spacerownik po stolicy, ale w ten sposób poznajemy także całą Polskę i świat, dokądkolwiek się wybieramy – dodaje Robert Korzeniowski.

Jak zacząć?

Do głowy przychodzi ci myśl, że to już czas na ruszenie się z miejsca. Wstajesz z kanapy i zaczynasz iść w stronę drzwi wyjściowych… ale to jeszcze nie jest walking, prawda? Więc co zrobić, aby go rozpocząć?

1. Zanim wyjdziesz z domu na trening – ubierz się odpowiednio. Dostosuj strój przede wszystkim do pogody i do planowanego dystansu. Nie ubieraj się zbyt ciepło, bo już po 10 min poczujesz się mocno rozgrzany. Na początek wystarczą buty sportowe, nawet takie do biegania, chociaż najlepiej, by nie miały zbyt wysokiej podeszwy. Do tego spodnie dresowe lub tzw. leginsy czy zwykłe sportowe szorty i wygodna koszulka (nie bawełniana, lecz syntetyczno-techniczna). Pamiętaj, że twój organizm składa się głównie z wody, więc weź też ze sobą przynajmniej półlitrową butelkę dla uzupełnienia płynów na trasie.
2. Jeszcze nie wychodź! Najpierw zaplanuj trasę. Zacznij od planu na krótki dystans, np. 2-3 km. Wraz z kolejnymi treningami będzie można ten dystans zwiększać. Istotne, aby okolica była dla ciebie przyjemna – zadbanie o komfort i miłe doświadczenia podczas treningu jest równie ważne!
3. Gdy już wyjdziesz – staraj się po 5 minutach marszu zatrzymać, chwilę pogimnastykować i dopiero potem ruszyć dalej w zaplanowaną trasę, utrzymując równy rytm. Z pewnością przydatny okaże się np. zegarkowy pulsometr, który wskaże, jaka jest intensywność twojego treningu. Jeśli nie masz takiego sprzętu, nic nie szkodzi – tętno możesz też zmierzyć licząc uderzenia serca przez 10 sekund i mnożąc wynik przez 6 – w ten sposób określisz swoje tętno minutowe. Najlepiej jest trenować w przedziale 120-150 HR. Jeśli nie mamy problemów kardiologicznych, to chwilowo możemy osiągać wartości bliskie 170 HR. W przypadku, gdy nie mamy możliwości lub nie chcemy mierzyć swojego tętna, warto tak dozować wysiłek, by był on na tyle intensywny, że ewentualne prowadzenie rozmowy będzie nieco utrudnione.

Jak chodzić?

Technika walkingu pojmowanego jako aktywność fizyczna czy sport jest nieco inna niż zwyczajowe ruchy wykonywane podczas spokojnego, codziennego chodzenia. Chód marszowy wymaga ergonomicznego poruszania naszych kończyn i zaangażowania stawów. Należy także zwrócić uwagę na stawianie stóp liniowo, począwszy od pięty. Sportowe chodzenie jest jednak stosunkowo łatwe i naturalne, a nabranie płynności ruchów zajmie nam nie więcej niż 4-6 tygodni. Skąd czerpać wiedzę? Oczywiście możemy skorzystać z profesjonalnego instruktażu w klubie sportowym, ale w dobie Internetu to nie jest konieczne. W sieci znajdziemy wiele pomocnych rad, a sam Robert i Justyna Korzeniowscy już niedługo będą udostępniali na swoich kanałach w mediach społecznościowych pomocne filmy instruktażowe, a także propozycje ciekawych miejsc do wyzwań walkingowych i relacje z własnych treningów.

Dlaczego jeszcze warto uprawiać walking?

Walking to nie tylko doskonała i dostępna niemal dla każdego metoda poprawy kondycji fizycznej, ale również sposób na wzmacnianie naszych mentalnych umiejętności. Dzięki walkingowi stale pracujemy nad naszym zaangażowaniem: codziennie osiągamy założone małe cele i budujemy poczucie sukcesu. Dzięki regularnym ćwiczeniom, każdego dnia podejmujemy nowe wyzwania („dziś przejdę jeszcze więcej niż wczoraj”) i pokonujemy przeszkody („wychodzę na trening mimo deszczowej pogody”). To buduje naszą samoocenę oraz dostarcza nam poczucia skuteczności działania, które możemy wykorzystać w codziennym życiu. Każdego dnia po satysfakcjonującym, osobiście zaplanowanym walkingu otrzymujemy nagrodę w postaci dobrego nastroju oraz lepszego samopoczucia. Ponadto, dzięki systematycznym marszom ze znajomymi, bliskimi czy przyjaciółmi mamy okazję wzmacniać istniejące relacje i wspólnie motywować się do kolejnych wyzwań. Walking jest doskonałym sposobem na budowanie równowagi ciała i ducha. Z jednej strony dostarczamy naszemu organizmowi zdrową dawkę ruchu, natomiast z drugiej mamy okazję do doświadczania szeregu pozytywnych emocji i wzmacniania naszych umiejętności co w efekcie daje nam wielką satysfakcję – komentuje Aleksandra Pogorzelska, psycholog sportu, trener, konsultant.

Ponadto walking to wyjątkowo bezpieczny sport (nie powoduje kontuzji wykluczających z innych aktywności), który pozwoli nam zadbać o kondycję fizyczną i kompleksowo wpłynąć na naszą sylwetkę. To także świetny sposób, by spędzić czas na świeżym powietrzu. Jest to również idealna propozycja dla osób, które dotychczas nie biegały, bądź szybko się z biegania wycofywały, ale także tych, które poszukują łatwej i dostępnej formy aktywności fizycznej na całe życie. Oczywiście jeśli ktoś ma już swoje ulubione sporty, nic nie stoi na przeszkodzie, aby walking był uzupełnieniem „cardio” dla sportów siłowych czy wyczynowego kolarstwa.

Rozpoczęcie przygody z walkingiem to świetna okazja do stawiania sobie codziennych, małych wyzwań, których osiąganie będzie dla nas motywującą nagrodą. Do tego pamiętajmy – do dobrego funkcjonowania psychicznego, potrzebujemy też regularnej aktywności fizycznej. Mogę z pełną odpowiedzialnością i przekonaniem powiedzieć, że walking faktycznie był dla mnie prawdziwym odkryciem – komentuje Justyna Korzeniowska, trenująca na co dzień walking i prowadząca, wspólnie z mężem Robertem Korzeniowskim, zajęcia w klubie RK Athletics – Walking to prosty, korzystny dla zdrowia, dający harmonię ciała i ducha, przyjemny sposób na zadbanie o siebie. Dla mnie jest doskonałym sportem uzupełniającym inne aktywności o tzw. sferę cardio. Odkryłam go stosunkowo niedawno, a teraz chcę dzielić się moim doświadczeniem z innymi osobami. Wcześniej uprawiałam różne sporty, które można zaliczyć do kategorii ekstremalnych, wciąż zresztą pasjonuje mnie wspinaczka górska czy skoki spadochronowe. Obecnie razem z Robertem regularnie chodzimy we dwoje, ale też trenujemy innych w naszym klubie. Na początku swojej przygody niektórzy uczestnicy zajęć uważają, że walking jest trudny i nigdy nie będą chodzić tak jak Robert. Wtedy mówię im, że wystarczy, jeśli osiągną rezultaty na moim poziomie i uzyskają tyle satysfakcji z regularnego treningu, ile odczuwam ja sama. Rodzice, a głównie mamy, które dotąd przychodziły na klubowe treningi, by kibicować swoim dzieciom, w końcu mają sport dla siebie, a ja chcę im pomóc w odkrywaniu własnego potencjału i w budowaniu równowagi osobistej poprzez walking – kończy Justyna Korzeniowska.

Jesienne dni, jeśli są słoneczne, zachęcają do wyjścia z domu oraz aktywnego spędzania wolnego czasu – samodzielnie lub z bliskimi. To jednocześnie dobry moment na powrót do regularnego wysiłku fizycznego i zadbanie o formę. Do zobaczenia na trasie

Spacer śladami dawnych posadzek

Spotykane w kawiarniach, obiektach sakralnych i czynszowych kamienicach, piękne, choć często nadgryzione zębem czasu. Produkowane kilkadziesiąt lat temu w fabrykach firmy Dziewulski i Lange, której tradycje kontynuuje dzisiejsze Opoczno, różnorodne płytki ceramiczne stały się elementem historii zapisanym na posadzkach otaczającej nas przestrzeni.  Do dziś zachowały się w wielu miejscach na mapie Warszawy i innych miast Polski. W codziennym biegu nie zwracamy na nie uwagi – jednak będzie ku temu okazja podczas pewnego wyjątkowego spaceru.

Płytki z historią

Historia płytek ceramicznych i firmy Dziewulski i Lange zaczęła się już w 1883 r., w Opocznie. Początkowo spółka wytwarzała czerwoną cegłę i inne wyroby ceramiczne, wkrótce jednak rozpoczęła produkcję płytek kamionkowych do wykładania podłóg, które szybko zdobyły uznanie klientów i na długo zapisały się w historii. Od początku swojego istnienia firma produkowała wyroby ceramiczne na najwyższym poziomie, a ich jakość była potwierdzana licznymi nagrodami. Spółka podążała za europejskimi trendami, stawiając przy tym na profesjonalizm i kreatywność, a przy opracowywaniu wzorów korzystała z talentów prawdziwych artystów.

Wyjątkowe wzornictwo

Charakterystyczne wzory sygnowane znakiem firmy Dziewulski i Lange to między innymi łączone z kwadratowymi dekorami płytki ośmiokątne, wzorzyste, układane w „kobierzec” z motywami geometrycznymi czy z secesyjnymi dekoracjami roślinnymi, a także kultowe „gorseciki” czy „iryski”. Nie można również zapomnieć o projektach wzorów wyłanianych w ramach konkursów dla architektów, takich jak dąb, klon czy nenufary. Dzięki wysokiej jakości materiałów do dziś można oglądać realizacje z ich wykorzystaniem w obiektach Warszawy, Gdyni, Łodzi, Piotrkowa Trybunalskiego, Opoczna i wielu innych miast.

Spacer śladami zabytkowych posadzek

Każdy z nas będzie mógł na nowo odkryć piękno podłóg ułożonych z płytek firmy Dziewulski i Lange. To niebywała okazja do poznania miasta z zupełnie nowej perspektywy oraz szansa na to, aby docenić piękno zabytkowych podłóg i związanych z nimi tradycji. Śladami tych wyjątkowych płytek poprowadzi nas Adrian Sobieszczański – historyk, varsavianista i licencjonowany przewodnik warszawski oraz twórca autorskich, tematycznych spacerów po stolicy. Organizatorem wydarzenia jest Fundacja Hereditas, której misją jest ochrona dziedzictwa kulturowego. Fundacja od kilku lat prowadzi działania w zakresie ochrony historycznego detalu architektonicznego, w tym płytek posadzkowych.

Wspierając inicjatywę spacerów śladami przedwojennych posadzek, chcemy budować świadomość tego, jaką niosą za sobą historię. Ta idea jest nam bliska – marka Opoczno, jako kontynuator firmy Dziewulski i Lange, przykłada dużą wagę do takich wartości, jak szacunek dla tradycji czy przywiązanie do jakości i detalu. Właśnie dlatego chcemy przybliżyć szerszemu gronu odbiorców temat opoczyńskiego dziedzictwa ceramicznego. Coraz więcej osób zaczyna się interesować historycznymi posadzkami, czego pozytywnymi efektami są ich częstsze rewitalizacje bądź uzupełnianie. Niestety, w prywatnych kamienicach wciąż wiele z nich jest niszczonych i usuwanych. Warto dbać o popularyzację ich wartości historycznej i estetycznej – być może m.in. dzięki temu nie znikną całkowicie z naszego otoczenia – Małgorzata Matuzewicz, Brand Marketing Manager marki Opoczno.

Szczegóły:

Spacer: Stąpając po historii – spacer po Śródmieściu śladami posadzek  – 27 października 2019 r.

Miejsce zbiórki: przed wejściem do Gmachu Głównego Politechniki Warszawskiej, plac Politechniki 1

Startujemy o godzinie 10.00! Spacer potrwa ok. 1,5 h.

Link do wydarzenia: https://www.facebook.com/events/417275348939171/

Wiek to tylko liczba,  przekonuje Łukasz Jemioł. I trudno z tym się nie zgodzić. W pokazie udział wzięły wyjątkowe, wiecznie piękne modelki, m.in. Urszula Dudziak, Lidia Popiel. W roli modelek, po raz kolejny udowodniły , że wiek nie jest żadną granicą w życiu kobiety, zwłaszcza do bycia piękną i inspirującą w oczach innych. Warto zatem zapamiętać hasło z pokazu i pielęgnować w sobie swobodę w wyrażaniu siebie poprzez chociażby ubrania, ponadczasowe, wygodne i stylowe.